Bij een taartje werd dinsdag in het Leescafé nog even stilgestaan bij het vertrek van de mensen die hier via zorgboerderij Hoogerlust als vorm van dagbesteding hielpen. Dat het stopt vinden ze zelf erg jammer, net als Marijke Schwirtz van Hoogerlust én de medewerkers van de bibliotheek. Aan de samenwerking met de bibliotheek of het plezier dat de deelnemers in hun werk hebben, ligt het niet. De reden voor het stopzetten van de dagbesteding in de bibliotheek is, kort door de bocht, een geldkwestie. 

In 2015 begon de dagbesteding in de bibliotheek via zorgboerderij Hoogerlust. Tot nu toe hielpen vier mensen zo, bijgestaan door een professioneel begeleidster, bij het opruimen van teruggebrachte boeken en in het Leescafé. Maar vanaf januari is de dagbesteding in de bibliotheek afgelopen. 

'We zullen ze missen'

"Wij vinden het vreselijk", zegt vestigingscoördinator Judith Kortland van de bibliotheek. "Vooral omdat we deze mensen niet meer in huis hebben en ze zullen missen. Ook de vaste klanten van het Leescafé vinden het heel zonde, vertelden ze. Gelukkig kunnen twee mensen wel blijven komen, en aan de slag onder begeleiding van een vrijwilliger. We zullen ook een oplossing moeten vinden voor het werk dat deze mensen deden. Gaandeweg komen we erachter dat ze naast hun werkzaamheden ook een hoop andere klusjes deden, zoals boodschappen en de plantjes buiten verzorgen."

Een kwestie van geld

Voor de medewerkers die niet in de bibliotheek kunnen blijven komen als dagbesteding is op Hoogerlust zelf een nieuw plekje gevonden. Dat de dagbesteding in de bibliotheek stopt is een kwestie van geld. Na het vertrek van de begeleidster zou er een nieuwe begeleider aangetrokken moeten worden, terwijl er niet voldoende cliënten zijn om dit ook te kunnen bekostigen. "De begeleiding voor de deelnemers wordt bekostigd via de Wmo. Om een beroepskracht aan te kunnen nemen zijn zes formatieplekken in de dagbesteding nodig. We moesten het in de bibliotheek al een tijdje met minder doen en nu onze collega een nieuwe baan gevonden heeft, is het moment daar om te stoppen", legt zorgcoördinator Marijke Schwirtz van Hoogerlust uit. "Daar moeten we gewoon realistisch in zijn. De bibliotheek is een hele leuke dagbestedingsplek voor onze deelnemers en voor de bibliotheek zelf is het ook waardevol, maar het moet wel rendabel zijn. En de realiteit is dat er gewoon geen zorgvragers zijn die zich aanmelden voor een plek in de bibliotheek."

Dagbesteding

De dagbesteding in de bibliotheek is bedoeld voor mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking, psychische of psychiatrische problemen, een autistische stoornis, een grote afstand tot de arbeidsmarkt, een burn-out en niet aangeboren hersenletsel.

Er melden zich te weinig zorgvragers aan voor een plek in de bibliotheek

Schwirtz heeft ruime ervaring in deze vorm van dagbesteding. Samen met André van der Galiën runt zij zorgboerderij Hoogerlust aan de Weesperbinnenweg in Muiden, op de grens met Weesp. Zorgvragers kunnen op deze boerderij als hulpboer aan de slag en voor kinderen vanaf 6 jaar met een zorgvraag is er een zaterdagopvang. Daarnaast proberen zij ook andere geschikte dagbestedingsplekken te vinden. "We zijn altijd op zoek naar mogelijke partners, zodat deze doelgroep ook echt iets te kiezen heeft."

Waar?

Dat is wel een punt, want waar kunnen mensen die aangewezen zijn op een vorm van dagbesteding eigenlijk terecht in Weesp? Zorgboerderij Hoorgerlust staat in Muiden en de andere zorgboerderij in de buurt, Langerlust, in Amsterdam Zuid-oost.  Eind 2016 stopten Marten en Hanneke van Harten na ruim tien jaar met hun zorgboerderij Marthanne aan de Aetsveldseweg. "De dagbesteding in De Hogeweyk en Oversingel zijn gericht op ouderen en mensen met beginnende dementie. Ook zijn er vrijwilligersinitiatieven van Versa Welzijn, zoals Koffie om de Hoek, maar ook dat is geen professionele begeleiding gericht op ontwikkeling en educatie, zoals wij die bieden."

Hoogerlust

Voor de zorgvragers die naar Hoogerlust komen, is er een breed scala aan activiteiten. "Naast het werk in de boerderij en de tuin hebben we de winkel, doen we kookactiviteiten en in de toekomst kunnen we wellicht een klein café openen waar mensen een kopje koffie of thee kunnen drinken." Nog een toekomstwens: "Mensen laten zien hoe het er op de boerderij aan toe gaat, ook daar kunnen deelnemers in de dagbesteding een rol hebben."



De nieuwe rondeelstal van Hoogerlust waar ook de winkel gevestigd is.

Te weinig zorgvragers

Aan de andere kant van de medaille, denkt Schwirtz dat er in Weesp eigenlijk veel meer mensen zouden moeten zijn, voor wie een vorm van dagbesteding goed zou zijn. 'Op dit soort dingen lopen mooie projecten als in de bibliotheek stuk'

"Maar ze komen niet. Ik heb het wel eens aan een beleidsmedewerker van de gemeente Weesp gevraagd. Er komen bijna geen mensen bij het Wmo-loket met de vraag naar dagbesteding. Ik denk dat er toch mensen thuis op de bank zitten die dagbesteding eigenlijk goed zouden kunnen gebruiken. Dan kom je op het terrein van beleid. Hoe weet je als gemeente wie professionele dagbesteding nodig heeft? Het is met de Wmo zo geregeld dat mensen zelf om zorg moeten vragen, dat moet geheel vrijwillig zijn, zonder enige vorm van stimulans. Terwijl het juist gaat om mensen die ook op dit vlak wel een steuntje in de rug kunnen gebruiken."Zouden andere zorgverleners iemand niet aan kunnen melden? "Nee, dat mag niet in verband met de privacy. En zo vallen mensen tussen de wal en het schip. En op dit soort dingen lopen mooie projecten als in de bibliotheek stuk."


Rekensommetje

Voorlopig zit er niets anders op dan de dagbesteding in de bibliotheek te stoppen. Dat wil zeggen, voor een groot deel. Twee deelnemers kunnen toch hun werkzaamheden in de bibliotheek blijven doen, onder begeleiding van een vrijwilliger van de bieb. "Wij blijven eindverantwoordelijk, dat moet formeel, en ik ben heel blij dat we zo toch voor deze deelnemers een plek kunnen behouden." Als zich in de toekomst toch meer zorgvragers waarvoor de dagbesteding in de bibliotheek passend is melden, staat Schwirtz ervoor open om weer te gaan samenwerken. "Als het rekensommetje weer klopt, kunnen we weer beginnen."

Tosti's en soep

Maar nu moeten de deelnemers afscheid nemen. Aan de koffietafel in het Leescafé worden cadeautjes over en weer uitgewisseld en het is duidelijk dat niet alleen de deelnemers maar ook de medewerkers van de bibliotheek het er moeilijk mee hebben. Hoewel de bezoekers dus na de kerstvakantie een paar vaste gezichten moeten missen, verandert er niets, benadrukt Kortland. "Naast de koffie en thee blijven we ook tosti's en soep serveren. Voor die soep moesten we nog wel even een oplossing verzinnen, want die werd iedere week gekookt door de begeleidster. Gelukkig helpt slager Maarten van Donk ons uit de brand en doneert de eerste maanden soep."

Erg jammer

Wat zullen de deelnemers vooral missen? "De borrelkar klaarzetten", zegt Suzanne meteen. "Als er avondactiviteiten in de bibliotheek waren, was dat haar taak. Ze somt uit haar hoofd op wat daar allemaal op moest staan. Dan vraagt ze bezorgd of het wel goedkomt met de speciale koekjes van 't Bakhuys van Philadelphia in Hilversum, die zij altijd meenam. Ook dat is geregeld. De koekjes blijven naar de bibliotheek komen, alleen Suzanne niet. En dat is erg jammer.