Een appje de dag voordat we hebben afgesproken voor dit interview. Of het een dag later kan, want er moet een belangrijke zaak op de rit gezet worden. In een volgend appje de vraag wat ik zoal ga vragen, dan kan ze zich vast een beetje voorbereiden. Het tekent Xandra. "Ik ben consciëntieus, maar niet heel ambitieus", karakteriseert ze zichzelf tijdens een goed gesprek aan de keukentafel. Lachend: "En het is toch handig om een beetje voorbereid te zijn."

Xandra Wentink-Quelle werd in 1966 geboren in Amsterdam. Ze bracht een groot deel van haar kindertijd door in Soest en woonde ook enkele jaren in Parijs. Terug in Nederland ging ze naar het Baarnsch Lyceum en daarna een jaar in Amerika op school. Xandra studeerde rechten aan de Universiteit van Amsterdam. Haar echtgenoot, Derk-jan Wentink, is architect. Het stel heeft drie kinderen: Marije, bijna 21, Eva, 18, en Ties van 15 jaar.

Je hebt als advocaat een mooie carrière, hoezo niet ambitieus?
"Ik werk al ruim 20 jaar voor Frantzen Advocaten. Er gaat wel iets veranderen trouwens. We zijn met het kantoor verhuisd naar Amstelveen en we gaan ook samen met een ander, groter advocatenkantoor verder onder de nieuwe naam De Groot, Douma Vosmeijer en Frantzen. Ik ben geen partner. Ik werk hard en doe mijn zaken met passie, maar heb zo naast mijn werk ook tijd en ruimte voor andere interesses."

Altijd al advocaat willen worden?
"Welnee! Europese Studies was het plan. Maar die studie stond nog in de kinderschoenen en had geen beste reputatie. Toen dacht ik: doe dan maar rechten. Het leek me wel leuk en dat was het ook. Op televisie zag ik allemaal zaken voorbij komen waar wij over leerden in de collegezaal. Echt een eye-opener: ik studeerde iets wat heel maatschappelijk relevant was."

En waarom werd het omgevingsrecht?
"Dat was een iets bewustere keuze. Mijn schoonvader, net als Derk-jan architect, bracht me op het idee om bouwrecht te gaan doen. 'In de bouw zijn zo weinig vrouwen en die kunnen we wel gebruiken', vond hij. Nou, dat werd het dus: bouwrecht en ruimtelijke ordeningsrecht. Eerst vooral civielrechtelijk: contractvorming, aanbesteding, architecten, aannemers. Vervolgens ben ik, eigenlijk bij toeval, meer in het publiekrecht gaan doen, dus dat is voor en tegen gemeenten en andere overheden."

Een studie, een carrière, is dat iets wat je van huis uit hebt meegekregen ?
"Mijn vader heeft economie gestudeerd en was manager bij een groot Amerikaans bedrijf. Mijn moeder was thuis, voor mij en mijn twee jongere zussen. Heel traditioneel dus eigenlijk. Toch hamerde vooral mijn vader er altijd op dat wij moesten zorgen dat we zelfstandig zouden zijn en onze eigen broek op zouden kunnen houden later. Maakte niet uit welke opleiding, als we er maar plezier in hadden en het ons onafhankelijk maakte. Hij was eigenlijk een echte feminist avant-la-lettre. En hij is nog steeds mijn held. Mijn ouders zijn nog heel vitaal en hebben een rijk sociaal leven. Ze staan zelfs nog op de ski's! In die zin zijn ze wel mijn voorbeeld, al besef ik dat een goede gezondheid tot op hoge leeftijd ook, misschien wel vooral, een kwestie is van goede genen. Geluk dus."

Mijn vader was eigenlijk een echte feminist avant-la-lettreXandra weet uit eigen ervaring dat gezondheid niet vanzelfsprekend is. Enkele jaren geleden werd bij haar borstkanker geconstateerd.

Wil je daar iets over vertellen?
"Ja hoor, het is geen geheim. Er zijn zoveel vrouwen die borstkanker krijgen en gelukkig gaat het bij de meeste vrouwen goed en worden ze er oud mee. Ik heb eigenlijk geluk gehad, het kon met een operatie worden bestreden en ik heb geen heel belastende, zware behandelingen hoeven ondergaan. Bang ben ik niet geweest en nog steeds niet. Echt niet, dat is niet om stoer te doen. Nu ben ik van nature een ras-optimist. Iedereen gaat er anders mee om, dat is geen verdienste, dat is hoe je in elkaar zit. Ik ben er ook altijd heel open over geweest. En weet je wat zo mooi is? De aandacht die je krijgt, wat zijn er toch veel hele lieve mensen. Wat ben ik rijk, dacht ik. Het heeft me dus ook wat gebracht."

Met wat voor zaken houd jij je als advocaat bezig?
"Ik sta burgers en overheden bij als zij een geschil hebben en ik adviseer ook architecten zoals Derk-jan bij het aanvragen van omgevingsvergunningen. Mijn praktijk is dan ook heel erg gevarieerd; zowel qua onderwerpen als qua belangen die geraakt worden. Ik vertegenwoordig burgers tegen projectontwikkelaren bij geschillen over perceelgrenzen, waarbij deze mensen opeens een heel stuk land kwijt raken omdat de ontwikkelaar zich op het standpunt stelt dat de perceelgrenzen niet kloppen. Handhaving door de overheid, bijvoorbeeld in allerlei airBnB-kwesties in Amsterdam of tegen wonen in een bedrijfspand of schuur op een boerenerf in strijd met het bestemmingsplan zijn ingrijpende zaken. Maar ik procedeer ook veel tegen nieuwe bestemmingsplannen, bijvoorbeeld als bestaande bouw- of gebruiksmogelijkheden opeens worden wegbestemd in een nieuw bestemmingsplan. Kortom, heel divers. Je ziet op televisie altijd de grote, spectaculaire zaken, maar 99% van de juridische zaken gaat over hele kleine dingen. "

Een van jouw zaken heeft de televisie wel gehaald, in het programma de Rijdende Rechter.
"Een voorbeeld van 'klein leed' dat helemaal niet zo klein was want het ging over oude mensen die al jarenlang geïntimideerd en gepest werden en gestalkt zijn door hun buurman."

De ene keer sta je als advocaat aan de zijde van de burger, de andere keer een gemeente. Vind je dat lastig?
"Nee daar heb ik geen moeite mee. Wat strafrechtadvocaten doen, criminelen bijstaan, dat zou ik niet kunnen. Maar het is heel belangrijk dat die advocaten er zijn. Dat je altijd recht op rechtsbijstand hebt en niet veroordeeld kunt worden zonder dat wettig en overtuigend is bewezen dat je een misdrijf hebt gepleegd, zelfs als het om een vormfout gaat. Dat is fundamenteel voor het behoud van onze rechtstaat."

"Ik werk zelf bij een klein kantoor, dus we doen niet veel grotere zaken. Ik heb best wel eens gedacht: moet ik nou niet wat meer ambitie hebben? Bij een groot Zuid-askantoor gaan werken, want die doen de miljoenenzaken. Maar nu zit ik in bezwaarschriftencommissies van twee gemeenten, waar ik burgemeester en wethouders adviseer over het nemen van nieuwe besluiten als er bezwaar is gemaakt. Dat is eigenlijk ook heel ambitieus, maar op een andere manier. Dat gaat over de buurman die een schuurtje wil bouwen, of iemand vraagt een elektrische parkeerpaal aan waar de buurt tegen te hoop loopt want er is al zo'n parkeerdruk."

Bouwplannen kunnen een enorme impact hebben op omwonenden

"Maar ook over grote bouwprojecten zoals De Weesperschool of de zandtransporten voor de woningbouw in de Bloemendalerpolder. Eigenlijk ben ik door die commissies meer gaan waarderen wat ik doe, omdat ook zaken die niet om heel veel geld gaan mensen heel erg kunnen raken, bijvoorbeeld in hun woon- en leefgenot. Dat is ook in mijn vakgebied, het gaat om de fysieke leefomgeving en als je daar iets verandert, kan dat erg ingrijpen. Ik was een paar weken geleden bij een bewonersbijeenkomst over het project De Weesperschool. Dan zie je wat een impact dat op de omwonenden heeft. Ze krijgen daar ineens appartementgebouwen in plaats van de groene strook die er nu is en daar maken mensen zich, terecht, heel druk over. "

Maar denk je dan ook niet wel eens: 'Goh, hoe erg is het nou, dat schuurtje?'
"Ja, natuurlijk, ik heb ook zaken - grote en kleine - waarbij ik op voorhand al denk: kansloos. Ik raad een client dan aan om geen juridische procedure te beginnen Maar als zo'n cliënt toch wil doorzetten, wie ben ik dan om het niet te doen? Als ik er geen moreel bezwaar tegen heb. En weet je, gaandeweg zo'n zaak merk je ook weleens dat er toch wel iets in zit wat kans maakt."

Moeten jouw cliënten vermogend zijn?
"Ik doe geen sociale advocatuur, dus mensen die on- en minvermogend zijn en recht hebben op gesubsidieerde bijstand kan ik niet helpen. Dus ja, je moet wel een portemonnee hebben, want een advocaat is duur. Maar wij hanteren geen Zuidastarieven, wij helpen de gemiddelde burger. Wat ik wel zie: er is rechtsbijstand voor mensen zonder portemonnee en voor mensen met een portemonnee, maar juist voor de mensen daartussenin is het lastig en soms ook onbereikbaar. Ik probeer wel eens mensen tegemoet te komen als ik een zaak krijg die zo onredelijk is dat ik er echt iets voor wil doen."

Je werkt aan zaken die mensen erg raken, trek je je dat zelf ook aan?
"Nee, je bent wel professioneel, mensen hebben er ook niks aan als je mee gaat zitten huilen. Dat wil niet zeggen dat je niet af en toe als je thuis komt geraakt of boos kunt zijn. Ik kan soms best verontwaardigd zijn. Ik vind gelijk hebben en gelijk krijgen niet hetzelfde. Ik procedeer heel vaak tegen een lokale overheid en dat is echt geen lollige tegenpartij. Die heeft zoveel herstelkansen die de burger niet heeft. Dat kan ik echt onrechtvaardig vinden. Als ik er heel zakelijk naar kijk, snap ik het ook wel. Democratie is een groot goed, soms moeten daar belangen voor worden opgeofferd, maar dat moet dan wel heel zorgvuldig worden afgewogen. Wat de wet en regelgeving voorschrijven, dat is je toetsingskader en als mensen daar niet aan voldoen, kun je ze niet gelijk geven."

Op persoonlijke titel heb je indertijd mee gestreden met 'Weesp tegen A6/A9'.
"Als ik langs het Naardermeer rijd, ben ik wel heel blij dat ze daar vanaf zijn gebleven. En niet zulk kostbaar groen hebben opgeofferd aan een snelweg."

De natuur zit bouwprojecten nog wel eens in de weg, kom jij dat in je werk ook tegen?
"Heel veel zelfs, soms baal ik daarvan, omdat een cliënt dan niet mag bouwen. Het is wel eens buitenproportioneel hoe misbruik wordt gemaakt van natuurbescherming. Tegelijkertijd vind ik dat we blij moeten zijn met mensen die zich hard willen  maken voor de natuur. Dus, hoe lastig ik ze soms ook vind, het protest van deze mensen geeft wat wrijving waardoor er wel beter nagedacht wordt over projecten."

Hoe vind je het gesteld met de openbare ruimte in Weesp?
Lachend: "Nu moet ik oppassen, want mijn dochters vinden Derk-jan en mij soms erg kritisch en zuur als het om de gebouwde omgeving gaat. Dan kan ik me enorm ergeren. Ik besef dat het allemaal van die kleine ergernisjes zijn, maar wel belangrijk denk ik. Zo'n bouwplaats naast de Albert Heijn (aan de Achtergracht). Dan denk ik, hoe kán dat?"

Jij hebt er verstand van, dus: hoe kán dat?
Voorzichtig: "Dat weet ik niet want ik heb me er niet in verdiept. Ik heb gehoord dat de gemeente er vol op zit. Het heeft uiteindelijk altijd met partijbelangen te maken. Ik denk dat de gemeente natuurlijk best wel wat middelen kan inzetten, maar dat is wel vrij heftig. Ik denk dat de gemeente daar nog niet aan toe is. Aan de andere kant zie ik hoe mooi ze de Van Houtenlaan opgeknapt hebben, dat ziet er echt goed uit. En ook de Nieuwstad, ik vind het wel erg stenig, er zou best wat meer groen mogen komen nog, maar het ziet er netjes uit. Wat ik dan weer niet snap: wij zijn als bewoners van de Hoogstraat maanden geleden benaderd om onze mening te geven over de herinrichting. Dat is hartstikke nodig, ik weet niet of je hier wel eens op de stoep  loopt, maar de gaten zitten tussen de tegels. Maar dan hoor je daarna helemaal niets meer."

De ver-Efteling, het marketen van Weesp, dat hoeft van mij niet zo

"Dus aan de ene kant vind ik dat er goede dingen gebeuren hier in Weesp, echt, maar aan de andere kant verbaas ik me over dit soort projecten of zo'n bouwplaats. Waar ik me ook enorm druk over kan maken, en dat is echt klein bier hoor: al die bordjes overal. En als je dan iets neerzet, zet het dan recht. Overal staan die palen scheef. En de ver-Efteling, het marketen van Weesp. We moeten Weesp op de kaart zetten. Dan denk ik: ho, ho, ho, al die horecaondernemers vinden dat heel fijn maar ik weet niet of je als bewoner daar nou zo blij mee moet zijn. Ik vind absoluut dat ze leuke dingen organiseren, maar van mij hoef je Weesp niet op de kaart te zetten. Probeer de rust en de ruimte hier te bewaken."

Je bent voorzitter van het vrouwennetwerk de Tafel van Weesp. Wat maakt de Tafel van Weesp een club waar jij bij wilt horen?
 "Toen ik werd benaderd of ik wilde deelnemen heb ik meteen ja gezegd. Veel professionele netwerken zijn er vooral op gericht om elkaar klusjes toe te spelen. Natuurlijk, bij de Tafel van Weesp gunnen we elkaar ook klussen, maar bij ons is het geen doel op zich. Wij zijn er veel meer op gericht om elkaar te inspireren, een meer vrouwelijke manier van netwerken waarbij we elkaar helpen en ondersteunen; ook belangrijk in deze mannenmaatschappij. Bij onze Tafels gaat het over ons werk, over onszelf en wat ons bezighoudt. Er is naast een professionele sfeer tegelijk ook een intieme sfeer, en dat spreekt me aan. Er is ruimte om jezelf open te stellen: we hebben dan ook afgesproken dat wat er besproken wordt binnenskamers blijft."

"Op 8 maart, Internationale Vrouwendag, hebben we cabaretière Soundos El Ahmadi uitgenodigd. 99 vrouwen en 1 man in de zaal, heel dapper. Ik heb genoten van de voorstelling van Soundos. Ik vond haar altijd wel bozig en dat heb ik haar ook verteld na de voorstelling. 'Dat ben ik ook', zei ze, 'en ik vind dat ik dat recht ook heb'. Daar heeft ze misschien wel een punt, als Marokkaanse vrouw."

Zie je jezelf als feministe?
"Nee. Ik ben geen feministe, ik ben geëmancipeerd. Het gaat ook niet alleen om vrouwen, het gaat om alle minderheden."

Een feministe ben ik niet, wél geëmancipeerd

"Je moet zorgen dat je op je eigen manier je kinderen bepaalde normen en waarden meegeeft. Die zijn wat mij betreft voor mijn dochters hetzelfde als voor mijn zoon: Maak wat van je leven, doe je best en zorg dat je wat voor jezelf en voor een ander betekent. Zorg dat je je eigen broek op kunt houden en zorg dat je iets doet wat je leuk vindt en waardevol is voor je."

Wat doe je nog naast je werk en de Tafel van Weesp?
"
Ik roei, ik schaats heel enthousiast en sinds twee weken zit ik op gym. Als ik tijd heb probeer ik te lezen, ik ben nu bezig in het boek van Michele Obama. Maar eerlijk gezegd, ik moet voor mijn werk al zoveel lezen, dat het er ook vaak niet van komt. Ik vind het ook heel erg leuk om met vrienden en familie te eten en musea te bezoeken."

Jullie zijn hier uit Amsterdam komen wonen indertijd, heb je nog tips voor nieuwe Weespers om hier snel ingeburgerd te raken?
"
Eerlijk gezegd heeft het wel een paar jaar geduurd voordat we inburgerden. Toen de kinderen kwamen, leerde ik meer mensen kennen. In de crèche, boodschappen doen in het centrum, ik ging me toch wat meer focussen op hier. Lid worden van de hockeyclub heeft ook erg geholpen. Ja, lid worden van een vereniging is natuurlijk de beste manier. Ik woon ontzettend fijn in Weesp en we hebben ook hele leuke buren. En ik weet, zowel privé als vanuit mijn werk hoe belangrijk het is om goede buren te hebben. Een fijne leefomgeving is belangrijk. Hier kan ik absoluut oud worden."