Beeldend performer Merel Kamp heeft sinds zes jaar een werkplaats op Het Domijn. "Maar ik kwam hier al veel langer. En elke keer dacht ik dan: 'Wat een heerlijke plek, als ik hier toch eens zou kunnen werken'. Toen ze in 2013 las dat er een ruimte vrij kwam, waagde ze de gok. Ze was een van de drie kandidaten die op gesprek mocht komen. De coöperatie was enthousiast en kende haar het atelier toe. Haar verbondenheid is sindsdien alleen maar toegenomen. Sinds 1 april jongstleden bestuurt Kamp de coöperatie.   

Kruisbestuivingen

"Dit is zo'n prachtig terrein, waar zulke fantastische dingen gebeuren. Daar wil ik aan bijdragen", motiveert Kamp haar beslissing om Terts Brinkhoff als voorzitter op te volgen. Ze is net terug uit Zuid-Afrika, waar ze op uitnodiging van de Nederlandse ambassade met Hendrick-Jan de Stuntman een korte tournee heeft gedaan met hun gezamenlijke project Springtime. 'Een over the top romantische komedie in de traditie van de stomme film', die het duo hangend aan industriële veren opvoert. "Deze voorstelling is een mooi voorbeeld van de kruisbestuivingen op Het Domijn", zegt Kamp. "Hendrick-Jan de Stuntman is een theatergroep die ook al jaren op Het Domijn zit. Alle leden wisselen graag hun kennis en ervaring uit en omdat we allemaal verschillende vakgebieden hebben, komen daar weer hele nieuwe gave dingen uit voort." 

'We hebben de daken vervangen en daarop 2000 zonnepanelen aangelegd'

Ook trots is Kamp op de inhaalslag die het creatieve werklandgoed heeft gemaakt op het gebied van onderhoud en duurzaamheid: "We hebben de daken vernieuwd en daarop tweeduizend zonnepanelen aangelegd, we hebben de riolering vervangen en we hebben nieuwe bomen geplant. Ook is er een meerjaren-renovatieplan in gang gezet." De kunstenaars en creatieve bedrijven zijn sinds de zomer van 2013 samen eigenaar van het terrein aan de Bloemendalerweg. "Hierdoor durven we te investeren. Natuurlijk pleegden we altijd al onderhoud, maar echt grote renovaties werden lange tijd uitgesteld vanwege onze onzekere positie. Nu kunnen we doorpakken." 



In het 'bos' tussen het kanaal en het spoor ligt Het Domijn. Foto: G.J. Schultz. 

Van kraak tot coöperatief eigendom 
Het Domijn is een creatief werklandgoed in het uiterste hoekje van bedrijventerrein Noord, in de oksel van het spoor en het Amsterdam-Rijnkanaal. Het terrein is eind jaren vijftig een opslaglocatie van de Marine. Eind jaren tachtig sluit het depot, waarop het terrein en de leegstaande gebouwen worden gekraakt door kunstenaars en theatermakers. De grond en de gebouwen zijn dan nog eigendom van de rijksdienst Domeinen, die de roerende zaken van het Rijk beheert. Als de gemeente Weesp bij het rijk aangeeft het terrein ontruimd te willen kopen, bundelen de krakers zich tot een serieuze gesprekspartner: vereniging Het Domijn met een lange ij. De onderhandelingen leiden niet tot verkoop van het terrein, maar wel tot een andere ontwikkeling. De krakers krijgen het terrein in 2004 namelijk voor tien jaar in erfpacht. Een paar rustige jaren volgen, maar na een jaar of drie laait de discussie weer op. De gemeente wil de grond nog steeds graag verwerven en herontwikkelen ten behoeve van de lokale industrie. Als antwoord hierop stapt vereniging Het Domijn ook naar Domeinen om zich formeel te melden als potentiële koper. Een jarenlange strijd volgt. De mooiste plannen vliegen over en weer, er worden verhitte discussies en onderhandelingen gevoerd en ondertussen wint Het Domijn aan sympathie door steeds meer het contact met de bevolking te zoeken. In 2013 gaat het opeens heel snel. Weesp krijgt dat voorjaar maar geen duidelijkheid van projectontwikkelaars en besluit in mei af te zien van de koop. Nog geen maand later brengt Het Domijn naar buiten het terrein zelf te hebben gekocht.


Tijdens de politieke discussies liet Het Domijn van zich horen én zien. Foto: André Verheul sr. 

Sinds de circa veertig kunstenaars en creatieve bedrijven samen eigenaar zijn van het werklandgoed, staan de hekken ook steeds vaker open voor belangstellenden. Zo kan iedereen meegenieten van het moois wat hier gebeurt. Tijdens de open dag zijn de werkplaatsen en ateliers geopend voor bezoekers en tijdens de meerdaagse Showman's Fair in de zomer verandert het werkgoed in een festivalterrein. 

Fietsend aapje

Aanstaande zaterdag is er weer zo'n open dag. Jos van Wees (artistiek leider en acteur bij Hendrick-Jan de Stuntman) is nog bezig met de exacte uitwerking van het programma, maar dit kan hij wel alvast kwijt: "Vanaf 12.00 uur zijn bijna alle ateliers open. Iedereen laat zien wat hij maakt en sommigen laten ook zien hoe ze dat maken. Vanaf 13.00 tot 18.00 uur is er straattheaterprogramma, er rijden kleine busjes, er draait een korte kunstfilm, er loopt een robot rond en er is ook een grote kans dat je een aapje op een driewieler voorbij ziet fietsen. Er is volop en eten en drinken en tot 23.00 uur is er live muziek. Alles wat we laten zien, is ook geschikt voor kinderen. Kom dus vooral met het hele gezin!" 



Een terrasje tijdens een eerdere open dag met op de achtergrond een 'inflatable' van Airworks. 

De wereld rond

De robot en het aapje waar Jos het over heeft, zijn creaties van Electric Circus. "Dat is een van de nieuwe bedrijven op Het Domijn. Ze maken echt fantastische dingen", vertelt Kamp. "Soms komt er een plekje vrij. Die plaatsen zijn altijd zo opgevuld, er is veel interesse naar een atelier of werkplaats op ons landgoed." Ze wil ook graag iets zeggen over de gastateliers op Het Domijn: "We hebben er zelf eentje, waar kunstenaars uit alle windstreken op aanvraag een paar maanden kunnen werken. Maar ook W139, de bekende galerie in de Warmoesstraat, heeft onlangs een gastatelier op het Domijn geopend waar elke twee maanden een andere internationale kunstenaar aan het werk is. Daarmee halen we de wereld naar ons toe. En tegelijkertijd gaan we zelf ook de hele wereld rond. Vrijwel alle leden werken, exposeren of leveren ook in het buitenland - zoals Airworks dat podiumobjecten maakten voor de grootste bands en artiesten van dit moment." 

De nieuwe voorzitter hoopt zaterdag vele Weespers te zien tijdens de open dag: "Vanaf 12.00 uur is iedereen welkom, de toegang is vrij. Nemen jullie de zon mee? Dan zorgen wij voor de rest!".