Het is nog niet vertoond in de moderne geschiedenis: een zelfstandig stadje dat zich vrijwillig aansluit bij het grote Amsterdam. Sommigen vrezen dat Weesp volledig wordt opgeslokt door de stad aan de Amstel. Dat gevaar bestaat zeker, waarschuwt Bas Jan van Bochove, burgemeester van Weesp. Maar hij wijst er met klem op dat het de Weespers zelf zijn die bepalen hoe ver hun invloed na de bestuurlijke fusie reikt. Daarom houdt hij in dit gesprek met het WeesperNieuws de inwoners van het stadje aan de Vecht stevig bij de les. 

Het verschil
De ambtelijke fusie: Amsterdam voert alle gemeentelijke taken uit sinds 1 juni 2019.
De bestuurlijke fusie: Weesp gaat op in Amsterdam, geen eigen bestuur meer. Datum nog onbekend.

In de onderhandelingen met Amsterdam over de voorwaarden van de bestuurlijke fusie is ‘nabijheid van bestuur’ een cruciaal begrip. Er wordt mee bedoeld: een vorm van bestuur waarbij de Weespers toch nog hun eigen beslissingen kunnen nemen over een aantal zaken in Weesp - als dat eenmaal tot Amsterdam behoort. 

Afspraken maken

En daar schijn je met Amsterdam goede afspraken over te kunnen maken. Dat is ook in het belang van Amsterdam, hamert Van Bochove. 

'Ik daag Amsterdam uit om samen met Weesp een heel goed voorbeeld neer te zetten' “Ik denk dat Amsterdam er groot belang bij heeft om aan de regio te laten zien dat ze op een goede manier een fusie met een andere gemeente tot stand kan brengen, met respect voor de gevoelens die er bij die gemeente leven. Want stel nou eens dat het ons lukt om een groot deel van onze eigen identiteit, betrokkenheid en regie te behouden. Dan laten we zien dat je als kleine gemeente heel goed je problemen kunt oplossen met ondersteuning van Amsterdam. Er liggen meer gemeenten rond Amsterdam die het niet meer alleen kunnen. Amsterdam en Weesp hebben nu de kans om een heel goed voorbeeld neer te zetten van hoe je dat samen op een adequate manier oplost. Ik daag Amsterdam daartoe uit.”


Burgemeester Bas Jan van Bochove (foto Christian Pfeiffer)

Welke vorm?

Stadsdeelcommissie, stadsraad, stadsdeel, status aparte. Waarin moet je die ‘nabijheid van bestuur’ dan vormgieten? Het is nog te vroeg voor een antwoord. De wethouders Groot Wassink van Amsterdam en De Lange van Weesp zijn met elkaar in conclaaf over een goed voorstel.

Maar - en dan komt Van Bochoves oproep aan de inwoners van Weesp - welk bestuurskonijn er ook uit de hoge hoed komt, de opdracht aan de Weesper samenleving is om het te laten slagen. 'Nabijheid van bestuur vraagt ook iets van onze inwoners' “‘Nabijheid van bestuur’ vraagt ook iets van onze inwoners. Namelijk: staan voor de dingen die we belangrijk vinden. Als we dat niet meer doen, zijn we het heel snel kwijt.”

Kernwaarden

Wat helpt is dat Weesp een aantal kernwaarden heeft geformuleerd en dat Amsterdam die zegt te zullen respecteren. Een van die kernwaarden is dat het huidige voorzieningenniveau behouden blijft. Een andere luidt: gemeenschapszin en het gemeenschapsgevoel in Weesp worden actief bevorderd. 

Dat staat goed op papier, maar kunnen we ons daar een voorstelling van maken? Wie in stadsdeel Zuidoost bepaalt wat er in het Weesper Kindpakket blijft? Wie in de Stopera maakt zich straks druk over de leefbaarheid van de Weesper binnenstad?

Gideonsbende

Van Bochove wijst opnieuw naar de inwoners van Weesp. “Weespers moeten nu hun posities markeren. In de politiek, in de sport, in maatschappelijke organisaties, op economisch gebied. Het gaat erom met elkaar die Gideonsbende te vormen die de Amsterdamse politiek blijft bestoken.”


De uitdrukking Gideonsbende is ontleend aan de Bijbel. Het is een aanduiding voor een kleine groep strijdbare personen, die meestal als voorhoede van een grotere groep optreedt.

Sluis-en-bruggenfeest

Het Sluis-en-bruggenfeest vormt al meteen een lakmoesproef; voor Amstel én Vecht. Hanteer je de huidige Amsterdamse tarieven, dan is de evenementenvergunning voor het Sluis-en-bruggenfeest onbetaalbaar voor het organiserend comité. Een uitgelezen zaak om een deal over te sluiten in de fusieonderhandelingen. “Amsterdam zal moeten accepteren dat wij in Weesp dat feest eens per jaar willen vieren. Wij zullen nu moeten vastleggen dat er voor dit feest een lager tarief gaat gelden. Maar daarna zal er altijd een groep Weespers moeten zijn die dat feest blijft organiseren.” 

'Er zijn vele manieren om als inwoners invloed te hebben op jouw openbaar bestuur' Je hoeft niet per se in de gemeenteraad te zitten om iets gedaan te krijgen. Als lid van de ondernemersvereniging heb je invloed op de inrichting van de winkelstraat, zoals je via de bewonerscommissie aandacht vraagt voor de veiligheid in je wijk. “Er zijn vele manieren om als inwoner invloed te hebben op jouw openbaar bestuur, ook in de grote stad. En ik ken vele goede voorbeelden dat de gemeente nog luistert ook”, aldus de man die zijn hele leven meegaat in het openbaar bestuur.

Geen Calimerogedrag

Een plek veroveren op het hoofdstedelijke pluche blijft evengoed een optie. De burgemeester van Weesp herhaalt nog eens dat het een denkfout is om te stellen dat je als Weesper nooit in de gemeenteraad van Amsterdam kunt komen. “Laat dat Calimerogedrag los. Meng je nu al in het partijcircuit van Amsterdam en zorg ervoor dat je bij de gemeenteraadsverkiezingen een hoge plek op de kieslijst verwerft. Of probeer een andere positie binnen de Amsterdamse fractie van jouw partij te krijgen waar je aandacht kunt vragen voor die typisch Weesper dingen. Zelfs als eenling kun je dan heus wel wat in beweging zetten.”

Gebiedsbericht werken

Gemeentesecretaris Marije Roos knikt instemmend. Ze wijst op het ‘gebiedsgericht werken’ als methode om het bestuur van een grote stad dichterbij de inwoners te krijgen. “Per gebied stelt Amsterdam in overleg met de bewoners de plannen en een agenda op en zorgt voor de uitvoering. Dat is een beproefde methode, ook in andere grote steden. Je voelt op deze manier goed aan wat er nodig is en dat is in elk gebied anders.”

Het gebiedsgericht werken biedt volop kansen voor Weespers om zaken in hun gebiedje voor elkaar te krijgen. En ja, Weespers zullen aan de Amsterdamse manier van werken moeten wennen. Roos heeft op dat punt nog een belangrijk advies. “In de ambtelijke fusie zie ik dat het helpt als je je zelfbewust opstelt, maar niet overvraagt. Maak je niet kleiner dan je bent, wijs op de afspraken en doe het samen.”


Gemeentesecretaris Marije Roos (foto Brian Elings)

Hamvraag

De hamvraag blijft: welke invloed hebben Weespers straks in Amsterdam?
Van Bochove: “Dat hangt af van onze afspraken met Amsterdam over 'nabijheid van bestuur'. Via gebiedsgericht werken kun je redelijk veel invloed hebben, maar daarvoor geldt opnieuw: je moet je er wel voor willen inzetten. Ik kan dat niet vaak genoeg zeggen.” 

Toch zijn er veel mensen, ook die het kunnen weten, die zeggen: hou maar op, Amsterdam slokt Weesp gewoon op. 
Van Bochove: “Die geluiden hoor ik ook. Maar vanuit die gedachtegang kom je nergens. Ik ben veel optimistischer, maar niet naïef. We moeten niet over ons heen laten lopen. We moeten een goede counterpartner zijn. Maar met goede afspraken en gebiedsgericht werken liggen er volop kansen.”

Datum

Van Bochove noemt maart 2022 als vroegste reële fusiedatum. Dan zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Een volgende optie zou dan 2026 zijn, de volgende reguliere gemeenteraadsverkiezingen. Amsterdam wil graag per 2022 zaken doen, de gemeenteraad van Weesp wil eerst helderheid over de inhoud en dan pas de datum kiezen.

Dit is het tweede en laatste deel van het gesprek dat het WeesperNieuws voerde met burgemeester Bas Jan van Bochove en gemeentesecretaris Marije Roos. Deel één ging over de eerste 100 dagen van de ambtelijke fusie: 'In Weesp zit nu meer deskundigheid aan tafel'  

WeesperNieuws Extra Bundel: Al onze artikelen over de fusie met Amsterdam