Seeadler was de naam van het radarstation, dat in 1943 tussen Muiden en Weesp gebouwd werd. Jarenlang een mysterie voor deskundigen, inclusief luchtmachthistorici en geïnteresseerden, schrijft Weesper René Ros op de website radarstation.nl., helemaal gewijd aan Seeadler. Het radarstation was maar kort operationeel, van juli 1943 tot december 1943, waarschijnlijk is dat de reden dat er weinig over bekend is.

De meeste funderingen, alle technische gebouwen, beide torenfunderingen en alle radarsokkels van Seeadler zijn overgebleven, staat op de website. Daar zullen ook de vierkante bouwwerkjes onder vallen die Oosterloo in de polder ziet. Ze staan ten oosten van de oude Papelaan, ten zuiden van de boerderij 'Breedland'. Tot de grenswijziging op 1 januari 2016 was dat overigens nog in de gemeente Muiden/Gooise Meren. 

Dierennaam als codenaam

Eerst de geschiedenis: De radarstelling was één van de ongeveer 300 die in Duitsland en de bezette gebieden werden gebouwd, lezen we op de website van Ros. Samen met waarnemingsstations aan de kust en de Kammhuberlinie aan de westgrens van Duitsland de ogen en oren van de luchtverdediging tegen de Engelse en later geallieerde bommenwerpers die de Duitse industrie en wooncentra als doelen hadden. Met luchtdoelartillerie en jachtvliegtuigen werden de aanvallers bestreden. 

'Mogelijk verwijst Adler naar Amsterdam en See naar het IJsselmeer'

De radarstellingen kregen een dierennaam als codenaam waarbij de eerste letter overeenkwam met de plaats waarbij het lag. 'Seeadler' lijkt daarop een uitzondering maar mogelijk werd met 'Adler' de stad Amsterdam aangegeven en de voorvoeging 'See' zou verwijzen naar het nabijgelegen IJsselmeer.'

De radarstelling tussen Weesp en Muiden werd in acht weken gebouwd in juli en augustus 1943.  Al een maand na aanvang van de bouw, op 29 augustus 1943, werd de radarstelling op het militaire telefoonnet aangesloten en twee dagen later was het radarstation in bedrijf. In de periode dat 'Seeadler' in gebruik was zijn in de Gooi- en Vechtstreek drie neergestorte vliegtuigen bekend. Jagers die neerstortten bij Blaricum, Huizen en Vreeland.

Doordat de Engelsen in de zomer van 1943 begonnen om met wolken aluminium strookjes de Duitse radar te verblinden en het systeem niet berekend was op grote bommenwerperformaties, werd in december 1943 de telefoonaansluiting van het radarstation alweer afgekoppeld. Het radarstation werd rond september 1944, na Dolle Dinsdag, door de Duitse bezetter ontmanteld.
Het is bijzonder dat de situatie tegenwoordig gelijk is aan die van februari 1945. Alle kleine 'garages', de Würzburg Riese sokkels en de twee torenfunderingen zijn nog aanwezig, schrijft Ros.

Bijzondere cultuurhistorische waarde

Radarstation 'Seeadler' is van een bijzondere cultuurhistorische waarde en we moeten zuinig zijn op de restanten, vindt Ros.

'Bijzonder is dat de situatie nog gelijk is aan die van februari 1945'

'Ten eerste heeft het zijn waarde als tijdbeeld en technologisch fenomeen in de ontwikkeling van radar en luchtverkeersleiding. Ten tweede is het, ondanks de gedeeltelijk ruïneuze staat en ligging in een dichtbevolkte streek, samen met Eisbär (Sondel, Friesland) en Löwe (Marum, Groningen), een van de best bewaarde en zichtbare Duitse radar- en peilstations van Nederland. En de meest complete in de provincie Noord-Holland. En voor zover nu bekend, is dit het enige station in Europa waarvan zowel de Würzburg Riese sokkels als de Y-peilers funderingen nog aanwezig zijn. Tenslotte herinnert dit bouwwerk aan een duistere periode uit onze geschiedenis waardoor we ons huidige bestaan wellicht in een beter perspectief kunnen zien. Het radarstation kan ook beleefd worden als een monument voor de boven Nederland gevoerde luchtoorlog en ter herinnering aan hen die daarbij zijn omgekomen.'

Cultuurhistorisch onderzoek van RAAP, uit februari 2010, onderschrijft dat. 'Het grondradarstation Seeadler is van hoge tot zeer hoge waarde. Bij ruimtelijke ingrepen zou zoveel mogelijk rekening moet worden gehouden met de verschillende elementen en de onderlinge samenhang. Behoud van dit ensemble dient te worden nagestreefd, aangezien het grondradarstation Seeadler een van de meest complete ensembles in Nederland betreft.'

Weespersluis

Maar in de Bloemendalerpolder komen 2750 woningen, wellicht zelfs 2950. Kunnen de resten van Seeadler wel op hun plek bewaard blijven? "De resten van het radarstation kunnen blijven waar ze liggen", zegt de projectdirecteur van Weespersluis, Fred Langeslag. "De bouwwerken zijn ingepast in het stedenbouwkundig plan."

Daarvoor hoefden geen grote kunstgrepen gedaan te worden. "De meeste liggen in het gebied dat groen blijft, die liggen vrij in de natuur. Daar waar ze wel binnen bebouwd gebied gaan vallen, is er in de planning van de woningen rekening mee gehouden en zijn ze ingepast in de groenvoorziening in de wijk. De resten van het radarstation zullen ook bereikbaar blijven. We gaan nog in overleg met de belanghebbenden over wat er in de toekomst met de gebouwen gaat gebeuren. Maar het uitgangspunt is dat ze bewaard zullen blijven."

Meer informatie over radarstation Seeadler is te vinden op de website van René Ros: radarstation.nl.