Dit is het idee: samen met tweehonderd andere Weesper huishoudens een coöperatieve boerderij beginnen en zo een groot deel van hun eigen voedsel verbouwen. Het gaat hier niet om een collectieve moestuin (ook leuk!), maar om een echte boerderij met alles erop en eraan. In principe zonder woonfunctie en gerund door een professionele boer. Zijn salaris wordt betaald van de voedselpakketten die de leden straks elke zaterdag komen ophalen. 

Waar die pakketten straks staan? Dat is de vraag. Hopelijk wel in Weesp, maar ook dat is nog niet zeker. "We zijn momenteel in gesprek met drie grondeigenaren in Weesp en omgeving", zegt initiatiefnemer Sanne Smeets. "Natuurlijk hopen we dat het in Weesp lukt maar mocht dat niet zo zijn, dan gooien we niet het bijltje erbij neer. Daar is dit plan te mooi voor." 

Betere wereld

Maar zijn ze dan niet bang dat er straks 200 gezinnen elke week naar - laten we zeggen - Nederhorst den Berg gaan met de auto? Dat zou qua milieuvriendelijkheid en duurzaamheid dan toch zijn doel voorbij schieten. Remi Lok denkt dat dat wel losloopt: "De mensen die zich nu al bij ons hebben aangesloten of interesse hebben getoond, doen dat vooral omdat ze een betere wereld willen. Die zie ik wel op de fiets stappen, ook als de boerderij wat langer fietsen is." Sanne vult aan: "Er is altijd wel een oplossing te bedenken. Misschien moeten we met een elektrisch busje de pakketten naar een centraal punt in Weesp brengen, of zelfs tot in de wijken."

'Het tij keren op een positieve manier, daar bereik je meer mee dan boos worden' 

Maar dat is voor later zorg. De kartrekkers hebben nu wel wat anders aan hun hoofd. Een locatie regelen, zogezegd. En draagvlak creëren en participanten vinden. Daar lijkt het niet aan te gaan liggen. "Iedereen die we spreken, is enorm enthousiast", zegt Remi. Hij had samen met een compagnon jarenlang een bedrijf in kopieermachines, maar voelde dat hij zowel persoonlijk als in zijn loopbaan behoefte had aan een andere invulling van zijn leven. "Sinds mijn contacten minder commercieel zijn, ontmoet ik veel meer leuke mensen. Sanne natuurlijk, maar ook de andere mensen in ons kartrekkersteam hebben een mooie kijk op het leven en zijn interessante gesprekspartners. Daarom geloof ik ook echt dat dit plan alle kans van slagen heeft. Wij willen het tij keren en doen dat op een positieve manier, dan heeft meer effect dan boos worden op mensen die nog niet zover zijn." 

Sanne werkt vier dagen per week als marketing/communicatie-manager bij een design architectuur studio in Amsterdam: "Daar fiets ik met mijn elektrische bakfiets naar toe. Mijn werkgever staat volledig achter dit Herenboerderij-plan en wil meedenken. Ik denk dat het heel goed is om alle werkgevers van de kartrekkers in een vroeg stadium bij dit traject te betrekken, omdat zij op een bepaalde manier kunnen bijdragen en dan ook begrip hebben voor het feit dat de kartrekker soms een telefoontje, email of een afspraak in werkuren moet doen."

 

Overschot naar voedselbank

Woensdag 8 april is er een informatieavond op het Vechtstede College. "Voor honderd man en alle stoelen zijn al bezet', zegt Sanne. "Daarom komen we, waarschijnlijk later die maand, met een tweede avond. Het is belangrijk om genoeg belangstellenden bij elkaar te hebben, zodat we straks als er eenmaal een intentieovereenkomst ligt, ook daadwerkelijk die tweehonderd benodigde deelnemers hebben." Want er zullen nu eenmaal mensen afhaken, ook als ze nu enthousiast zijn. "De Herenboeren-organisatie heeft vastgesteld dat we een eenmalige inleg van 2000 euro per huishouden nodig hebben om van start te kunnen gaan. En daarna nog elke week ongeveer tien euro per mond voor het pakket. Een pakket met vlees nog iets meer. Dat zijn zeer redelijke bedragen voor zo een mooi en omvangrijk project, maar we realiseren ons ook dat niet iedereen het kan ophoesten. Daarom zoeken we ook andere manieren, zodat we een aantal deelnameplaatsen kunnen laten rouleren onder minima. En sowieso zijn we van plan om eventuele overschotten te doneren aan de Voedselbank. Een eigen winkel of een deel van de oogst verkopen via andere kanalen, past niet binnen deze constructie, maar overschotten een goede bestemming geven juist weer wel." 

Mooie plek voor educatie met buitenklassen en schoolprojecten

Sanne heeft haar licht opgestoken bij de eerste Herenboerderij van Nederland, in Boxtel. Daarvan zijn ook foto's en filmpjes te zien op de site. "Daar worden geregeld rondleidingen gegeven. Ook wij zouden graag een educatieve invulling aan onze Herenboerderij willen geven. Bijvoorbeeld door buitenklassen te ontvangen en te laten meehelpen op de boerderij. Of door onze locatie open te stellen voor schoolprojecten over milieu, voedsel of duurzaamheid." Remi ziet de educatieve kant ook in de bezoekjes die hij straks met zijn kinderen aan de Herenboerderij brengt. "We laten onze kinderen weer zien waar ons voedsel vandaan komt en hoe voedsel smaakt als je er niet mee prutst. Ik ben ervan overtuigd dat we de volgende generatie hiermee iets waardevols meegeven, waar zij weer verder mee kunnen. Het is nog niet te laat - hoe langzaam de verduurzamingsrevolutie voor je gevoel misschien ook gaat."

Koeien, varkens en kippen

Sanne rent in haar enorme achtertuin aan de Lage Klompweg achter een kip aan, leuk voor de foto. Maar de kip heeft er geen zin in, dus klimt ze met Remi de boomhut van haar kinderen in voor een landelijk plaatje. Ze kijken uit over een weiland. Waarom begint ze die boerderij niet gewoon in haar achtertuin? "Dat is veel te klein. Om uiteindelijk tweehonderd huishoudens te kunnen voeden, heb je echt veel meer grond nodig. Een boerderij runnen, is meer dan sla planten en af en toe een koe melken. Om een goedwerkende kringlooplandbouw te krijgen, heb je een kudde koeien nodig. En kippen. En varkens. Die dieren wil je de ruimte geven en ze werken ook mee. De kippen houden de boomgaard vrij van slakken en onkruid en de varkens mogen lekker wroeten in de akkers na de oogst. Er moeten stallen zijn en opslaggebouwen. Er moet ruimte zijn voor gewassen, fruitbomen en misschien zelfs kassen. We praten dus echt over een flink stuk grond." 

'Vooruitstrevend, en toch ook terug naar de basis. Boeren zoals boeren bedoeld is'

"Ik zie het als de boerderij van nu. Alles rechtstreeks van het land: geen bestrijdingsmiddelen, geen vervuilende vrachtwagens, geen onnodige verpakkingen, samen met de opgeleide Herenboer-boer je bedrijf runnen, samen met je coöperatie-leden alles zelf regelen, samen met de Weesper gemeenschap ervoor zorgen dat ook niet-leden weten hoe het is om duurzaam voedsel te verbouwen... noem maar op. Met dit vooruitstrevende project gaan we eigenlijk juist weer terug naar de basis. Boeren zoals boeren bedoeld is."

Wie meer wil weten en/of zich zich wil aanmelden voor de tweede informatiebijeenkomst, kan een kijkje nemen op: herenboerderijweesp.home.blog. Hier zijn de avonturen van Sanne, Remi en de andere kartrekkers te volgen.