Eerst even voorstellen. Steven (hoewel je het hem niet geeft toch echt 55), geboren in Utrecht en getogen in Velsen en sinds ’86 Weesper, werkt al zijn hele werkzame leven als verpleegkundige. Dat was niet bepaald een keus voor een beroep met baangarantie, want in de zorg was destijds amper emplooi. Toch was het een keus met het volle verstand.
“Het mooie van de opleiding tot verpleegkundige is dat je heel veel kanten op kunt. Na de basisopleiding heb ik de hartopleiding gedaan, maar na twee jaar vond ik dat te eenzijdig. Bij de IC heb je alle specialismen bij elkaar en dat vind ik uitdagender en daarom koos ik dat pad. Sinds ’91 werk ik op de IC van het OLVG in Amsterdam.”

Reanimatiecoördinator

Binnen het OLVG is Winkel ongeveer de helft van zijn tijd ook reanimatiecoördinator, hetgeen onder andere betekent dat hij zich met een collega bezighoudt met de kwaliteit van reanimeren in het OLVG. “Dat komt er onder andere op neer dat wij binnen het ziekenhuis managen dat er goede afspraken zijn, zodat iedereen weet wat en wanneer hij iets moet doen. De teamprestatie bij een reanimatie en ook weer dat interdisciplinaire karakter trekken me daarin aan. En de combinatie met het werk op de IC maakt het dubbel interessant en uitdagend.”

'Ik vind het dynamische van de spoedeisende geweldig mooi' 

Ook Nickey (53, dit geef je ook haar niet, Amsterdamse van origine) is verpleegkundige. Het is ook de wereld waarin ze elkaar hebben leren kennen, maar zij zit 'anders in de wedstrijd' dan Steven. Steven is bedachtzaam en rustig en past daarom heel goed op de IC, terwijl Nickey onstuimiger is en daarom beter gedijt bij de hectiek op de spoedeisende hulp in het Flevoziekenhuis in Almere. 

Korte, intensieve contacten

"Hier heb je te maken met korte en veelal intensieve contacten met patiënten en dat dynamische vind ik geweldig mooi. En ook de schakering aan mensen. Bij ons komen de allerkleinste baby tot en met ouderen op zeer hoge leeftijd."

Angst

Op die afdeling willen patiënten weleens agressief worden, maar volgens Nickey valt het allemaal reuze mee. En als het gebeurt, kan ze de reactie over het algemeen duiden. "In mijn ogen heeft dat te maken met angst. Het is ook wel wat hè: je komt van het ene op het andere moment vanuit een comfortabele plek in een omgeving en situatie die je niet kent en vooral niet wenst. Met een beetje begrip tonen kom je al heel ver. Het gaat er ook om dat je de tijd neemt voor iemand. Even om het hoekje kijken en vragen of het gaat, is vaak al genoeg.”

'Dat verschil in onze werkplekken is heel leuk om te ervaren' 

Steven haakt in: “Dat verschil in onze werkplekken is trouwens heel leuk om te ervaren. Het grootste verschil? Op de IC weet je wat er met iemand aan de hand is en welke zorg nodig is, terwijl op de spoedeisende hulp de diagnose nog niet is gesteld.”

Aan een half woord genoeg

Elke dag komen ze na het werk thuis en hebben ze van alles en nog wat meegemaakt. Niet zelden ook is er onder hun handen iemand weggegleden. Hoe gaan ze daar thuis mee om? Steven: "Vaak hebben we aan een half woord genoeg om te weten hoe de dag van de ander was. En over dingen die je echt dwars zitten, kunnen we heel goed praten. Voordeel is dat we elkaar niets hoeven uit te leggen over de werksituatie.” Nickey: “Ik vind het ook leuk dat we nog altijd veel van elkaar leren omdat we anders zijn. Steven is bijvoorbeeld veel meer van het analyseren en gaat graag theoretisch de diepte in, terwijl ik heel praktisch ingesteld ben.”

Corona

Inmiddels zitten we in het corona-tijdperk. Zieken genoeg in het hospitaal, maar beiden bevestigen dat het in het ziekenhuis eigenlijk alleen nog maar daar over gaat. Op de IC in het OLVG liggen steeds meer patiënten met COVID-19 aan de beademing, terwijl bij de afdeling van Nickey ook steeds meer mensen met verschijnselen komen.

'Iedereen met de verschijnselen van corona wordt onmiddellijk apart gelegd'

Nickey: “Iedereen met de symptomen van corona wordt onmiddellijk apart gelegd. Wat dit voor ons werk betekent? Sowieso is de eerste hulp compleet anders ingedeeld. We hebben kamers vrijgemaakt voor mensen van wie we het vermoeden hebben dat er corona in het geding is. En we werken natuurlijk anders. Wij gaan pas naar binnen als we beschermende kleding aan hebben, een mondkapje voor en een speciale beschermende bril. Vervolgens is er het onderzoek en dan kleden we ons weer uit volgens een bepaalde procedure.”

Hectiek

Die geldt ook voor Steven, die dagelijks ziet dat dit echt een hevige ziekte is. “Coronapatiënten die op de IC komen, liggen aan de beademing en zijn echt heel ziek. Je hebt helemaal gelijk dat alle patiënten op de IC recht hebben op onze zorg en die geven we ook, maar met corona is het ook de hele hectiek eromheen die het extra bijzonder maakt.” Nickey: “En corona is ook nieuw. Een reanimatie is ook heftig, maar dat weten we wel.”

'Coronapatiënten op de IC liggen aan de beademing en zijn echt heel ziek' 

Isolatie

Steven weer: “Wat wél anders is in vergelijking met andere patiënten op de IC is de totale isolatie van een patiënt met COVID-19. Bovendien vergt het organisatorisch enorm veel van de afdeling. Op het OLVG zijn 24 IC-bedden, maar de verwachting is dat dit niet voldoende zal zijn. Daarom worden nu bedden van de verkoeverruimte geschikt gemaakt voor de opvang van coronapatiënten. Er is een kans dat dat ook niet voldoende zal zijn en daarom wordt heel intensief gezocht naar andere oplossingen. Elke dag wordt daar meerdere malen over vergaderd."

'Er wordt intensief gezocht naar oplossingen voor voldoende IC-bedden' 

"Alles bij elkaar zijn er in Nederland rond de 1100 IC-bedden. Dat kan worden uitgebreid naar rond de 2000 en er staat een calamiteitenhospitaal in Utrecht gereed, maar of dat genoeg is weten we niet. Naast de zorg die we moeten geven, zijn we hier erg druk. En intussen draait alles door. Dit vraagt echt heel veel van de verpleegkundigen. Er zijn nu veel meer mensen aan het bed nodig en om die reden worden mensen van de operatieafdeling nu bijgeschoold om ons te kunnen bijstaan. En waar ik tot voor kort twee patiënten verzorgde, zijn dat er nu vier, waarbij ik nu ook wordt geholpen door personeel van de operatiekamer. Mijn functie wordt nu meer coördinerend en ik laat daardoor taken door anderen uitvoeren Dat is een heel andere manier van werken."


Regelmatig samen hardlopen is een belangrijke uitlaatklep voor Nickey en Steven. Foto: Brian Elings

Samen naar de marathon in Athene

Sport is dé uitlaatklep van zowel Nickey als Steven. Steven begon een paar jaar geleden bij Jim Hagenstein met de training voor de kwarttriatlon in Weesp. Die sport is hij tot op de dag van vandaag trouw gebleven. Op basis daarvan liep hij ook diverse marathons en ook dat smaakt naar meer. “Als ik aan het lopen ben, maak ik mijn hoofd leeg, heerlijk.” Verder hockeyt hij – hij is doelman – en maakt hij deel uit van het sloeproeiteam van Fort Uitermeer. “Daar ben ik de benjamin, hoe leuk is dat? Die sport is leuk, maar ook het sociale aspect vind ik aantrekkelijk. Helaas nu even niet vanwege corona. Jammer hoor.”

Nickey zag haar vriend telkens wegrennen op zijn loopschoenen en besloot aan te sluiten. Zij traint bij de TTW en deed afgelopen jaar haar eerste triatlon. Ze trainen ook regelmatig samen en recent is het besluit genomen om met een groep Weespers in het najaar de marathon van Athene te gaan lopen. “Dat komt voort uit het hockey”, zegt Steven. “Daar ging de één lopen, de volgende volgde en zo is dat gegroeid. We wilden eerst naar New York, maar uiteindelijk hebben we gekozen voor Athene."

Steven zal die marathon wel sneller afleggen dan Nickey, dat is wel zeker. "Of we bij elkaar zitten wat betreft de tijd?” Nickey lacht: “Beslist niet. Voor mij is lopen gewoon lekker om te doen, terwijl Steven ook voor een goede tijd gaat.”
Steven: “Ik vind het inderdaad nog steeds erg leuk om mijn persoonlijk record scherper te stellen. Wat dat betreft verbaas ik mezelf nog regelmatig. Maar ik vind het ook heerlijk om rustig met Nickey te lopen hoor.”

Onwetendheid

Zowel Nickey als Steven geeft toe dat ook zij als gevolg van onwetendheid in eerste instantie luchtig stonden tegenover het virus. ‘Een griepje, misschien wat heftiger’, was de reactie van velen en ook van hen. Inmiddels zien zij elke dag wat het virus allemaal teweegbrengt en hoe ziek mensen kunnen zijn. Ze staan er dan ook totaal anders in. Want waar zitten we?

'Gaat het slecht, dan gaat het meteen ook heel slecht' 

Steven: “Het is allemaal veel heftiger dan ik aan het begin dacht. Patiënten op de intensive care met corona zijn echt heel ziek. Dit gaat een griep ver te boven. Bovendien zijn niet alleen zwakke ouderen heel ziek, maar ook jongere mensen. Niet heel jong, maar wél mensen die de 60 en soms 50 nog moeten passeren. Over het algemeen zijn dat wél mensen die met een, wat wij noemen, onderliggend lijden kampen. Dan gaat het doorgaans om COPD.”

Een maand

Nickey: “Er zijn veel mensen ziek en bij veel van verloopt de ziekte als een 'normale griep', maar gaat het slecht dan gaat het meteen ook heel slecht.” Steven: “Ben je ziek, kom je op de IC en lig je aan de beademing, dan kan het ook zomaar een maand duren voordat je van de beademing af kan. En dan duurt het revalideren ook nog een aantal weken. We zitten ook pas aan het begin en de piek moet nog komen. Daar zit ook een belangrijke uitdaging, volgens mij. Momenteel is er veel aandacht voor het virus en zie je dat veel gezonde mensen een handje willen helpen. Ik hoop oprecht dat we dat over een maand, als het nieuwtje eraf is, nog steeds kunnen opbrengen."

Grenzen

Nickey: "Wat ook gaat meespelen is dat verpleegkundigen ziek zullen worden en dan ligt er weer een nieuwe uitdaging. Op dit moment lopen we nog niet tegen onze grenzen aan, maar er is een grote kans dat dat wel gaat gebeuren. En wat dan? Dat is een goede vraag en naar het antwoord zoeken we constant.”

'Mogelijk worden de maskers gesteriliseerd voor hergebruik'

Steven: “We weten ook niet of we voldoende spullen hebben om de zorg te kunnen bieden die nodig is. Neem de maskers. Daar dreigt echt een tekort. Dat leidt er nu al toe dat de maskers na eenmalig gebruik bewaard worden. Mogelijk dat ze gesteriliseerd gaan worden voor hergebruik. Deze ontwikkeling is nog gaande.”

Alert

Hoewel ze veel meer uren maken dan normaal zijn Nickey en Steven niet de hele dag aan het werk. Hoe zorgen zij eigenlijk in het dagelijks leven dat ze ongeschonden uit de strijd komen? Zijn ze zelf alert? Want laten we op dit punt wel wezen: dit gesprek vindt plaats aan hun keukentafel en hoewel er geen handen zijn geschud, zitten we wél tegenover elkaar.

'Als jij had gebeld en je had zitten te hoesten, dan hadden we dit gesprek echt telefonisch afgehandeld'

Steven: “Als jij me had gebeld en je had zitten hoesten dan hadden we dit echt telefonisch afgehandeld, kan ik je verzekeren. En wij hebben afspraken om met een groep vrienden bij elkaar te zijn, afgezegd. Nu even niet. Aan de andere kant, en dat is best bijzonder, merk je dat mensen terugdeinzen zodra ze horen dat wij in een ziekenhuis werken.”

Hartverwarmend

Nickey: "Dat is waar, maar ook is waar dat we veel appjes hebben gekregen van familie, vrienden, buren en kennissen die hebben aangeboden ons te helpen. Om te koken, om boodschappen te doen, om het huis schoon te maken en noem maar op. Dat is hartverwarmend."

Zorgen

Nickey constateert dat de ernst van de situatie nog lang niet tot iedereen is doorgedrongen en dat baart haar zorgen. “Van de week ging ik een rondje hardlopen en zag ik bij het Vechtstede College een paar jongeren in een groepje chillen. Daar verbaas ik me over, hoewel ik ook besef dat het best lastig is om jongeren binnen te houden.”

'Je ziet ook snel gewenning bij mensen'

Steven: “Je ziet anderzijds ook snel gewenning bij mensen. Twee weken geleden was het normaal dat je iemand een hand gaf, maar dat doet niemand meer. En als je een winkel binnenstapt en er komt net iemand naar buiten, dan laat je de ander netjes voorgaan en bewaar je afstand. Dat soort dingen went heel snel.”
Nickey: “Het is, vind ik, vooral belangrijk dat de angst niet toeslaat. Angst is altijd een slechte raadgever en dat geldt zeker nu. Niemand weet hoe dit loopt en we kunnen alleen maar inspelen op de situatie hoe die nu is.”

Hou dit vast

Tot slot: wat zouden ze de lezers willen meegeven?
Nickey: “Hou je aan de voorschriften, want die zijn er echt niet voor niets.”
En Steven: “We staan aan het begin. Het gevoel van saamhorigheid dat we nu hebben, is fantastisch. En ik wil zeggen: hou dit vast. Over een maand zijn we allemaal heel moe en zitten we er nog middenin en dan moeten we die spirit nog steeds hebben.”