“Biertje?” Recht onder drie grote, koperen brouwketels, aan een marmeren tapmuur, komt de barman handen tekort. Een dienblad vol Wispe bier wordt naar een volle tafel onder een glas-in-loodraam gebracht. “Gezellige drukte hè?” grijnst bierbrouwer Jitze Vellenga. De officiële opening van de Laurentiuskerk is door de coronauitbraak drie maanden uitgesteld, maar op vrijdag 3 juli is het eindelijk zo ver.

De Laurentiuskerk in Weesp, te herkennen aan het neon groene kruis op de kerktoren, is na jaren verbouwen volledig getransformeerd en nu bijna af in haar nieuwe vorm. “We zijn ongelooflijk trots op wat we hebben bereikt,’’ glundert ondernemer Cees van Vliet. Hij noemt zichzelf ‘Weesp-ofiel’ (“ik hou echt van deze stad”) en is sinds vijf jaar eigenaar van de Laurentiuskerk. In die vijf jaar is de kerk veranderd van godshuis naar bierbrouwerij, restaurant en café, yogaschool, hotelkamer, bedrijfsgebouw en woonhuis.

Gebed zonder end

Het kruis op de kerk – door Weespers ‘het baken van Weesp’ genoemd – is een symbool van doorzettingsvermogen na zware tegenslag. Want een tumultueuze geschiedenis - funderingsproblemen, sloopplannen, gesteggel over vergunningen en de verwoestende brand in de toren als ultiem dieptepunt - maakt de metamorfose van de kerk bijna een gebed zonder end.


Op 8 november 2016 breekt er brand uit in de kerktoren. Foto: Christian Pfeiffer

De kerk wordt decennialang elke zondag bezocht door honderden Weespers

De rooms-katholieke Sint Laurentiuskerk in Weesp is in de huidige vorm in 1876 neergezet. De katholieken mogen namelijk in die tijd weer échte kerken bouwen. De kerk wordt decennialang elke zondag trouw bezocht door honderden Weespers. Maar sinds het begin van deze eeuw loopt het aantal kerkbezoekers terug. Ook blijkt de fundering van het geloofspand slecht en zijn er kostbare herstelwerkzaamheden nodig die de parochie niet kan ophoesten. In 2012 krijgen de parochianen dan ook een verdrietig bericht. Ze moeten op zoek naar een ander kerkgebouw. 


Ondernemer Cees van Vliet is de man achter de transformatie van de kerk. Foto: Brian Elings

Eind april 2014 wordt de laatste eucharistieviering gehouden en één grote vraag rest. Wat gaat er met de Laurentiuskerk gebeuren? Er zit niets anders op dan slopen, besluit de gemeente Weesp in samenspraak met het kerkbestuur. Tenzij er ‘een gek’ is die de kerk koopt en opknapt. 

Die gek 

“En die gek ben ik. Of eigenlijk ‘wij’, want ik doe dit niet alleen. Mijn vrouw, ons bedrijf en de familie: iedereen is erbij betrokken.” Ondernemer Cees van Vliet koopt in 2015 de Laurentiuskerk. Eerst met het idee om alleen de toren en de eerste twee traveeën te laten staan en achter de kerk appartementen te bouwen. Dit stuit echter op fikse tegenwerking van enkele omwonenden. Zij zien liever een stadspark of behoud van de volledige kerk.

“Dat heeft ons aan het nadenken gezet. We wilden geen historische blunder begaan door een monumentaal pand gedeeltelijk te slopen en er moderne woningen bij te bouwen.” Van Vliet weidt uit hoe hij tijdens een vakantie in 2015 samen met zijn vrouw de knoop doorhakt om de kerk in zijn geheel te laten staan. “Het werd meer dan een zakelijke investering, het werd in een investering in Weesp. Col (Van Vliets vrouw Nicole, red.) en ik besloten om van de kerk een plek voor Weespers te maken, waar ze trots op kunnen zijn.” Maar zo gezegd is nog niet zo gedaan.

Verwoestende brand

Op 8 november 2016, breekt er brand uit in de toren van de Laurentiuskerk. Een brand die wordt veroorzaakt door een technisch mankement in de bedrading. De torenspits stort neer en een groot deel van de kerk raakt ernstig beschadigd. Van Vliet ziet zijn droom letterlijk in rook opgaan.

Als de brand slachtoffers had geëist, was Van Vliet met de transformatie gestopt

“Die brand is heel emotioneel geweest.” Tranen verschijnen in Van Vliets ogen. “Toen ik die avond van de brand werd gebeld, was het eerste wat ik dacht: ‘als er maar geen ongelukken gebeuren.’ Want als een toren van 67 meter in de brand staat, dan is dat levensgevaarlijk.” Van Vliets stem trilt als hij over de brand praat. “De brandende torenspits viel wonder boven wonder op het kerkplein. Niemand raakte gewond en omliggende panden bleven gespaard. Als dit anders was geweest dan durf ik nu wel te zeggen dat we met het herbestemmingsproject van de kerk waren gestopt. Dan was de aardigheid eraf. Waarschijnlijk zou de kerk dan alsnog gesloopt worden.”

Maar dat gebeurt niet. Exact twee jaar na de brand, op 8 november 2018, wordt de herbouwde torenspits teruggeplaatst op de toren. Ook de verbouwing van de kerk wordt dan weer hervat.


Exact twee jaar na de brand wordt de herbouwde torenspits teruggeplaatst. Foto: Sjoerd Stoop

Ritme van het pand

Bouwkundig expert Bouke Albrecht is sinds 2015 bij de verbouwing van de Laurentiuskerk betrokken. “Het combineren van de verschillende functies, bouwtechnieken en uitstraling maakt dit een uniek project.” Bevlogen laat hij ingewikkelde bouwtekeningen zien. “We volgen het ritme van het pand en behouden zoveel mogelijk authenticiteit.” Met een glimlach wijst Albrecht naar een van de zijbeuken: “Hier volg ik nu elke week een yogales onder het enorme rozetraam en dat is toch wel heel bijzonder.”

Officiële opening

Het bierproeflokaal is al open, maar op vrijdag 3 juli opent de burgemeester van Weesp de ‘nieuwe’ Laurentiuskerk officieel. Vanwege de RIVM-richtlijnen kan dat in beperkte kring, alleen voor genodigden. Ook het opzichtige groene kruis heeft weer zijn vertrouwde plek op de toren. En of het nou mooi of lelijk is - want daar zijn de meningen over verdeeld - dat kruis hoort bij de Laurentiuskerk. En de Laurentiuskerk hoort bij Weesp.