Schansen Weesp gaan op 11 maart open

WEESP Gedeputeerde Jelle Beemsterboer, Amsterdamse wethouder Alexander Scholtes en dagelijks bestuurder Jan van der Does openen op 11 maart officieel de gerenoveerde schansen in Weesp.

vervolg voorpagina,
door Hans Peijs

Na jaren van discussie en aanpassingen zijn de controversiële coupures eindelijk klaar - maar niet zonder slag of stoot. Van een 'lelijkste kunstwerk' tot een naamkundige blunder: het verhaal achter de nieuwe historische blikvangers in Weesp roept negen vragen op. Vraag 1 tot en met 3 staan op de voorpagina.

4 - Waarom was de gemeenschap verbijsterd na realisatie van de coupure?

Opeens was de coupure met zijn enorme omvang zeer zichtbaar. Die werd wel ‘het lelijkste kunstwerk van Weesp’ genoemd. Voor deze boodschap, overgebracht aan de provincie door landschapsarchitect Niek Roozen, was de provincie Noord-Holland die de coupure gefinancierd heeft, ontvankelijk: het mocht minder hoog en het beton - zeer aantrekkelijk voor graffitikunstenaars - werd vervangen door zogenoemd cortenstaal, een roestkleurig en weersbestendig metaal.

5 - Hoeveel lager is de nieuwe coupure?

Het ontwerp is conform het vastgestelde plan door de raad van Weesp, op basis van het ontwerp van Niek Roozen. De technische detaillering en realisatie van het ontwerp is door de gemeente Amsterdam uitgevoerd. De hoogte van de doorsnijding is nu ongeveer 5 meter, 4 meter lager dan de oude doorsnede in de wal.

6 - Gaat het wel helemaal goed met de naam?

Nee. In het nieuwe cortenstaal is in kapitalen de naam De Nieuwe Agtkant aangebracht en in de officiële stukken van de gemeente wordt deze schrijfwijze strikt gehanteerd. Maar deze is niet goed.

De verwarring is wel te verklaren. Dit bastion is vernoemd naar de achtkantige windmolen die hier heeft gestaan. Deze molen maalde de grondstoffen voor de Weesper bierbrouwerijen en jeneverstokerijen. In 1810 werd de molen gesloopt en in 1876 werd wat toen de Nieuwe Agtkant heette uitgebreid met een met aarde overdekte wachtruimte voor militairen. Dus lange tijd was het inderdaad De Nieuwe Agtkant, met een g.

Maar dat is niet de juiste schrijfwijze, ontdekte voormalig stadsarchivaris Ida Kemperman. Zij zei er destijds dit over: "Aangezien het bastion wordt gereconstrueerd aan de hand van de defensiekaart uit 1895, hanteren we ook die schrijfwijze. En op die kaart staat duidelijk de naam met de hand ingeschreven als schans: 'De Nieuwe Achtkant', dus met ch en met het woord ‘De’ als onderdeel van de naam.”

Waarschijnlijk is de verwarring ontstaan door een andere molen 'De Oude Agtkant', die op de Rooseboomschans stond tegenover het politiebureau.
In de loop van de tijd is het lidwoord De met een kapitale D gesneuveld, wanneer is niet duidelijk

7 - Waar wordt aan gewerkt aan het einde van de Nieuwstad?

Op de plek waar de Draaierschans en de Rooseboomschans elkaar op de Nieuwstad ontmoeten, was vroeger de Utrechtse poort, de toegang tot Weesp vanuit Utrecht en het Gooi. De poort werd gebouwd tussen 1674 en 1676 en halverwege de 19e eeuw afgebroken. Daarna verdween elk spoor.

In 2017 vonden archeologen bij toeval resten van de oude poort. De gemeente Amsterdam, de toenmalige gemeente Weesp en de huidige bestuurscommissie vinden dat de historische plek eer verdient en daarom komt er een soort doorgang. Die bestaat uit twee zogeheten keermuren die aan weerskanten van de Nieuwstad komen, ter hoogte van de schansen. Deze worden net als de nieuwe coupure opgetrokken uit cortenstaal.

8 - Klopt het dat aan de Nieuwstad nog veel moet gebeuren?

Dat is waar, maar de gemeente laat weten dat de werkzaamheden hoe dan ook op 11 maart zijn afgerond.

9 - Verlopen de werkzaamheden goed?

Wel wat betreft het metaal en de werkzaamheden daaraan, maar niet wat betreft de bomen die er staan. Bij het werk zijn boomwortels beschadigd. Een bomendokter kijkt wat de gevolgen zijn voor de stabiliteit van de bomen.

"De bomen zijn zeker niet dood en we nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat zij de beschadiging doorstaan", zeg de gemeente.