Historie

Zwervend monument nu op zijn plek

WEESP Bij het oorlogsmonument aan de Ossenmarkt was op 4 mei de indrukwekkende herdenking van de gevallenen van de Tweede Wereldoorlog en andere oorlogen. Dit oorlogsmonument stond hier niet altijd.

door Hans Peijs

De zittende weduwe met kind, gemaakt door beeldhouwster Lidi Buma-van Mourik Broekman, herinnert Weespers aan het verdriet en de berusting die de Tweede Wereldoorlog naliet. Het beeld toont haar gehuld in een mantel, met een kind aan haar zijde.

Eerst aan de Irenelaan

Op 5 mei 1955 werd het beeld onthuld, aanvankelijk in de middenberm van de Prinses Irenelaan. Later verhuisde het naar een plantsoen naast de gymzaal van de Singelscholen aan diezelfde laan. Ook daar werd het geen rust gegund, want in 2008 maakten uitbreidingsplannen voor de Singelscholen een einde aan de vertrouwde plek van het monument. Op 4 juli 2008 werd het monument verwijderd en tijdelijk opgeslagen op de gemeentewerf. De gemeente begon een zoektocht naar een nieuwe, waardige standplaats en op 14 april 2009 vond het beeld een nieuw thuis: naast het fort op de Ossenmarkt, in het hart van de stad.

Blik jarenlang de verkeerde kant op

De verhuizing naar de Ossenmarkt bood ook de gelegenheid om een oude fout recht te zetten. Het beeld had namelijk jarenlang de verkeerde kant op gekeken. Niet door nalatigheid van de kunstenares, maar omdat de gemeente destijds had aangedrongen op een andere oriëntatie. Zo zei Buma-van Mourik Broekman later openhartig: 'De gemeente wilde dat toen, daar ben ik altijd tegen geweest.'

Het duurde tot het voorjaar van 2013 voordat de Stichting Nationale Herdenkingen Weesp de fout herstelde. Op initiatief van de stichting werd het monument 180 graden gedraaid. Tegelijk werd het terrein opgeknapt: achter het beeld verscheen een muur, en daaraan werden een bank en een plaquette met een gedicht van Mies Bouhuys toegevoegd. Mies Bouhuys, overleden in 2008, was een Nederlandse scenario-, toneel- en kinderboekenschrijfster die in Weesp opgroeide.

Op 2 mei 2013 werd het opgeknapte monument onthuld. De maakster zelf, op dat moment 95 jaar oud, was daarbij en vond het prachtig geworden. Na 57 jaar had haar weduwe eindelijk de juiste richting, zoals zij het altijd bedoeld had. In december 2015 overleed de kunstenares op 98-jarige leeftijd.

In deze rubriek duiken we terug in wat wij noemen ‘aanraakbare geschiedenis’.