De ‘Nacht van Weesp’: na vijftig jaar viel in 2023 het doek

WEESP In het tweede weekend van mei was het sinds 1972 vaste prik: de ‘Nacht van Weesp’, een autorally voor amateurs. Op 13 mei 2023 werd de laatste gehouden.

door Hans Peijs

In de namiddag van zaterdag 13 mei 2023 reed de eerste deelnemer van de ‘Nacht van Weesp’ het startpodium op het Grote Plein van Weesp op. Achter het stuur: een autoliefhebber met een kaartleeslamp op schoot en een navigator naast zich. Voor hem lagen 225 tot 300 kilometer aan kronkelende ‘rallyweggetjes’, verdeeld in vijf trajecten, door de mooiste uithoeken van de regio. Rond vier uur ’s nachts zouden de laatste equipes thuiskomen. Het was de vijftigste keer dat dit ritueel werd voltrokken, en meteen ook de laatste keer.

De ‘Nacht van Weesp’ werd voor het eerst verreden in 1972. Organisator was Autosportvereniging De Vechtstreek, die totaal geen idee had wat te verwachten. Daar kwamen ze snel achter: wat begon als een bescheiden autopuzzelrit groeide uit tot het grootste autorittensportevenement van Nederland. In de topjaren schreven maar liefst tweehonderd equipes in.
De spelregels bleven door de decennia heen nagenoeg onveranderd. Navigeren op bolletje-pijltje, kaartlezen op een houten plank, instinkers doorzien. Navigeren was trouwens niet voor iedereen weggelegd, want sommigen werden kotsmisselijk naast een chauffeur die toch dacht dat het een race was.

Het was echter geen snelheidsrit, maar een puzzelrit: de gemiddelde snelheid lag rond de 30 kilometer per uur. Gewone personenauto’s, klassiekers, youngtimers, iedereen was welkom, zolang de auto aan de wettelijke eisen voldeed.

Decennialang trok ASV De Vechtstreek de kar. Maar net als bij zoveel verenigingen liep het vrijwilligersbestand langzaam terug. "Op een gegeven moment merk je dat het steeds moeilijker wordt om bestuursleden en vrijwilligers te vinden", zei voorzitter Daan Pont bij de jubileumeditie. "We worden allemaal ouder en jonge aanwas is er nauwelijks." Voor de voorbereiding waren vijf koppels nodig om de routes uit te zetten; tijdens het evenement zelf stonden vijftig vrijwilligers klaar. Die waren niet meer te vinden.

De beslissing om te stoppen was al vroeg genomen. De jubileumrit stond eigenlijk voor 2021 gepland, maar corona gooide tweemaal roet in het eten, eerst bij de 49ste editie in 2020, en opnieuw in 2021. Pas in mei 2022 kon de 49ste editie eindelijk worden verreden, waarna de 50ste en laatste in 2023 volgde.

"Je kunt beter stoppen op het moment dat een evenement nog goed is, dan dat je voortmoddert en gaat inboeten aan kwaliteit", aldus Pont. Die 50ste editie moest dan ook een feest worden: een luxe broodjesbuffet voor de start, een uitgebreid warm en koud buffet halverwege, en het vertrouwde schouwspel van klassieke auto's die één voor één het podium op het Grote Plein opreden.

ASV De Vechtstreek is inmiddels ouder dan 75 jaar, bestaat nog steeds en organiseert kleinere ritten door de regio waaraan iedereen kan meedoen. Maar de ‘Nacht van Weesp’, die is geschiedenis.

In deze rubriek duiken we terug in wat wij noemen ‘aanraakbare geschiedenis’. Het is geschiedenis met een kleine g, want geschiedenis waarvan Weespers nog weten dat het feit zich afspeelde.