Toen de twee grote hijskranen op 8 november de nieuwe spits van de Laurentiuskerk veilig op de toren hadden gezet, viel er bij Cees van Vliet een last van zijn schouders. "Omdat je het ondanks alle goede voorbereidingen toch niet helemaal zelf in de hand hebt."

Ook zei de eigenaar van het kerkgebouw: "Dit was kippenvel, maar morgen gaan we weer gewoon over tot de orde van de dag. In feite zijn we nu net zo ver als twee jaar geleden." Inderdaad, de nieuwe torenspits stond niet in het oorspronkelijke transformatiedraaiboek. Het was de brand in de toren in 2016 die voor een hectisch intermezzo van twee jaar zorgde. "Er is in die twee jaar is natuurlijk wel heel erg veel gebeurd."

Vervolggesprek + rondleiding

Over de avond van de brand en alles wat volgde, schreven we eerder dit artikel . Hoogste tijd voor een vervolggesprek met Cees van Vliet. Met helemaal onderaan een video waarin Cees van Vliet je een rondleiding geeft door de kerk. 

Toen je de kerk in februari 2016 kocht, was het nog de bedoeling om een groot deel ervan te slopen. Waarom heb je niet meteen gezegd: ik ga de hele kerk behouden?
"Daarvoor moeten we even terug naar het begin. De kerk stond leeg en het gebouw verzakte ernstig. Het kerkbestuur heeft lang gezocht en kon geen partij vinden die de kerk kon of wilde behouden. Het dreigde erop uit te lopen dat de kerk vroeg of laat gesloopt moest worden. Dat was het moment dat ik bij dit traject ben ingestapt. Ik stelde het bisdom voor om te onderzoeken of de toren plus het voorste deel van de kerk behouden konden worden. Dat zou financieel haalbaar worden als ik achter die façade 16 woningen kon laten bouwen. Met als consequentie inderdaad dat het 'schip' van de kerk gesloopt moest worden. Daarover tekenden het kerkbestuur en ik in 2015 een intentieovereenkomst. Ons doel was: het behouden van de toren en het aangezicht van de kerk." 'Toen besloot ik dat rendement niet meer belangrijk was, dat veranderde dat alles'

Waarom heb je dan toch besloten de hele kerk te behouden?
"Meteen nadat de gemeenteraad akkoord was met de kaders, zijn we op vakantie gegaan. Ik heb alle spullen meegenomen, want het zat mij niet lekker. Ik vond het geweldig dat ik de toren kon behouden, maar verschrikkelijk om de rest van de kerk te moeten slopen. Je sloopt nogal wat… Ik vond daarom dat ik heel goed moest kijken of het toch niet anders kon. Dus hebben we opnieuw gekeken naar fundering, transformatie en exploitatie. Dat kon wel, maar nooit met enige rendementsverwachting. Toen besloot ik dat rendement niet meer belangrijk was. Dat veranderde dat alles."

Je stapte in voor een rendabel project?
"Daar ben ik ondernemer voor."

Maar je liet de rendementsverwachting los, om de kerk te behouden?
"Zo is het. Tijdens die vakantie besloot ik dat het geen zakelijk project zou worden. Ik accepteerde dat er veel geld in zou gaan zitten zonder de zekerheid dat het er ooit weer uit komt. Ik redeneerde als volgt: als ondernemer ben ik ooit met niks begonnen, het ergste wat mij had kunnen overkomen is dat ik weer niks had. Maar dan stond de kerk wel nog overeind. Precies rond dat moment - toeval bestaat niet - kwam het contact met Wispe en Yoga Today. Met hen had ik meteen twee huurders. Daarmee komt de exploitatie overigens nog lang niet rond, ook niet met de drie stadsboerderijen in de kerktuin. Maar ik accepteer dat dus." 'Een emotionele winst is mij op deze prominente plek veel meer waard'

Waarom doe je dat?
"Omdat Weesp mijn stadje is. Omdat ik de potentie van Weesp groot vind. En omdat die voor velen betekenisvolle kerk ook voor de komende honderd jaar die prominente plek aan het water kan blijven innemen. Het voelt goed om daar samen met anderen voor te kunnen zorgen. Het is geen materiële winst, maar een emotionele winst. Dat is mij op deze prominente plek veel meer waard."

Niet iedereen gelooft dat meteen.
"Dat merk ik ook soms. Overigens achter mijn rug om, nooit in mijn gezicht. Soms begrijp ik het ook nog wel, want ik heb makkelijk praten. Maar zo zit ik wel in elkaar. Ik ben 30 jaar geleden voor mijzelf begonnen. Ik heb veel gedaan in Weesp en buiten Weesp. Mensen kunnen mij beoordelen op die 30 jaar ondernemerschap in Weesp. Laat de mensen dan maar zeggen waar ik uit de bocht gevlogen ben, waar ik onbetrouwbaar was. Ik ga uit van: wie goed doet, wie goed ontmoet. 'Als ieder mens twee andere mensen gelukkig maakt, zijn we allemaal gelukkig' Dat is mijn stijl van ondernemen. Kritiek vind ik goed, een andere mening respecteer ik, ik luister daar naar. Maar soms worden normen en waarden overschreden. Dan worden er dingen bijgehaald die er niks mee te maken hebben. Dingen als dat ik de Berlusconi van Weesp zou zijn. Dat stoort mij. Ik vraag mij af of de mensen die dat zeggen zichzelf wel eens de vraag stellen wat ze zélf betekenen voor de maatschappij. Of ze zelf een positieve bijdrage leveren aan Weesp."

Niet iedereen kan een kerktoren betalen.
"Dat hoeft helemaal niet. Als ieder mens twee andere mensen gelukkig maakt, zijn we allemaal gelukkig. En voor de goede orde: 99% van alle reacties is positief. Ik krijg hele leuke reacties op straat, ik word er soms wel eens ongemakkelijk van. De mensen zijn blij dat de kerk blijft staan, dat de toren is hersteld en dat het kruis weer brandt. Ik ben blij dat ik dit kan doen. Met het geluk van de mensen om mij heen die het kunnen uitvoeren. Ik zeg vaak tegen ze: vergeet niet te genieten van wat we aan het doen zijn."

Geniet jij er zelf ook van?
"Ja, dat moeten Nicole en ik net zo goed tegen onszelf blijven zeggen. Als je niet oplet, word je zo meegesleept in dat hele project dat je het bijzondere ervan uit het oog verliest. Het is een uniek project voor Weesp, zo'n toren maken en ophijsen gebeurt eigenlijk nergens meer in Nederland. Als de kerk volgende zomer klaar is, gaan we dit allemaal enorm missen."

Vanwege het herstel van de toren roepen wij je uit tot de Weesper van het Jaar 2018.
"Het is een mooie waardering. Er zijn meer mensen die mooie dingen voor de stad doen. Als jullie dan bij mij uitkomen, dan ben ik daar best wel trots op. Dat meen ik echt."

Nog meer projecten

Het opmerkelijke is dat Cees van Vliet nóg twee voormalige kerkgebouwen in Weesp onder handen neemt. Aan de Papelaan transformeert hij het voormalige gebouw van de van Apostolisch Genootschap tot vier woningen. Het voormalig onderkomen van de Jehova's Getuigen aan de Herensingel is ook gekocht door Van Vliet met het idee er woningen in te maken. Maar dat blijkt niet te gaan lukken. "Bouwkundig is het te zwak en er is ook onvoldoende duurzaamheid. Het zal nieuwbouw worden. Mogelijk door Van Wijnen, want ik heb geen bouwbedrijf meer. Ik wil alleen nog transformeren."

Dat vereist toch enige uitleg. Wat is het verschil tussen bouwen en transformeren?
"Bouwen doe je op een lege kavel, nadat je het oude object gesloopt hebt. Ik zeg wel eens gekscherend: dat kunnen we allemaal. Transformeren is veel uitdagender. Je maakt iets nieuws van het bestaande bouwwerk. Ik ben dus op zoek naar verouderde panden of andere objecten en daar proberen we dan een nieuwe bestemming aan te geven. Voor mij zijn vier dingen belangrijk: kwalitatief goed, duurzaam, tijdloos en met respect voor het oorspronkelijke bouwwerk en de periode waarin het gebouwd is."

State-of-the art

Zo transformeert Van Vliet al decennialang opvallende en minder opvallende panden, vaak in de binnenstad van Weesp. Onder andere de winkels van 't Kruidvat (destijds verhuurfirma Staal) en Top Skincare (destijds Meenink Woninginrichting) aan de Nieuwstraat bijvoorbeeld, café Bijna Thuis, het voormalige pakhuis Nieuwstad 100, hotel Hart van Weesp en (op dit moment) de voormalige Wierper Sfeershop (tot voor kort Theaterpand Weesp). Ook het kantoor van zijn exploitatiemaatschappij en het naastgelegen regiohoofdkantoor van Van Wijnen aan de Rijnkade zijn voorbeelden van transformatie. Tien jaar geleden nog een paar bouwvallige loodsen, nu state-of-the art werkruimten bij de entree van Weesp. Tien jaar geleden nog een paar bouwvallige loodsen, nu state-of-the art werkruimten bij de entree van Weesp. Het volgende project dient zich ook al aan: een deel van het voormalige Abbott-terrein aan de zijde van de Verlengde Rijnkade. Het is al zeker dat AllSafe hier het hoofdkantoor gaat bouwen. Van Vliet noemt dit de 'poort van Weesp' ziet mogelijkheden voor vergroening en verduurzaming. Het is nog te prematuur om er al meer over te vertellen.

Hoe ziet het ideale Weesp er voor jou uit?
"Grotendeels zoals het nu al is. Misschien met wat meer onderlinge samenwerking bij de winkeliers. En ik zou het geweldig vinden als iedere Weesper zich als ambassadeur van Weesp gedraagt. Omdat je daarmee aantoont dat je je eigen stad waardeert. Weesp is een parel! Als inwoners mogen wij dat niet uit het oog verliezen."

Wat komt er in de kerk?
Sinds de zomer van 2017 wordt er gewerkt in de voormalige Laurentiuskerk aan de Herengracht in Weesp. Een armada van betonwagens trok voorbij. Van Vliet liet eerst de fundering herstellen, zodat het kerkgebouw niet verder verzakt. Daarna kwamen er verdiepingen en nieuwe ruimtes in de kerk, die daarmee van binnen inmiddels onherkenbaar veranderd is. De meest prominente ruimte, achter de entree aan de voorzijde, wordt een brouwerij annex café van Wispe, open naar verwachting in juli 2019. Op één hoog in het midden komt de yogaschool van Yoga Today. Dat betekent mediteren onder de grote ronde glas-in-loodramen. Boven Wispe en achterin de voormalige kerk zijn de vloeren en muren gezet voor twee luxe appartementen. Op de eerste etage is aan de zijkanten nog plek voor werkruimtes: voor wie eens wat anders wil dan een alledaags kantoor. Klap op de vuurpijl wordt de hotelkamer met cityview in de toren. Het bed komt op de plek waar eerder dit jaar de kerkklokken zijn weggehaald. Die klokken krijgen ergens anders in het gebouw een nieuwe (maar stille) bestemming. In een later stadium komen er drie stadsboerderijen in de kerktuin.

.