Een dertien-in-een dozijn springkussen waar kinderen op kunnen ravotten, dat kunnen honderden bedrijven maken. Daar hoef je niet voor aan te kloppen bij Airworks, hoezeer het ook met lucht te maken heeft. Maar een inflatable, dat is andere koek. Airworks, gevestigd op het Domijn, is gespecialiseerd in deze zogeheten 'inflatables' wat te vertalen is als 'met lucht opgeblazen kunst'. Liefst zo groot mogelijk. Officemanager Chantal Durlacher omschreef dit unieke bedrijf tijdens een werkbezoek van de wethouders Astrid Heijstee (WSP) en Léon de Lange (D66) afgelopen zomer niet voor niets aldus: 'Een klein bedrijf dat grote dingen doet.' 

RoXY

Een spreekwoord luidt dat je van lucht niet kunt leven, maar kom daar niet mee aan bij Airworks. Lucht is hun handel. Of beter nog, het omhulsel van lucht, de verpakking. Matthew Whitehead is oprichter van het bedrijf en heeft de techniek van de inflatables bedacht en ontwikkeld. De basis werd gelegd in zijn wilde jaren. Hij werkte toen in RoXY in de Kalverstraat. Deze club, die in 1999 afbrandde, was bekend om zijn extravagante shows met spectaculaire decors en aan die decors werkte Whitehead.

'Ik vond het eeuwig zonde dat alles werd weggegooid'

Hij had de kunstacademie afgerond en kon daar zijn ei volledig in kwijt. Dat waren decors van karton, hout en staal en na eenmalig gebruik werd alles weggegooid. Het fenomeen 'circulaire economie' bestond nog niet, maar Matthew vond die stapels afval toen al doodzonde. "Hergebruik kon niet. Ik snap wel dat het maar voor één keer was, maar vond het ook eeuwig zonde en bedacht dat dat anders zou moeten kunnen. Dat werd Airworks. Bij een decor dat je opblaast heb je dat namelijk allemaal niet én, niet onbelangrijk, het past in een grote koffer. Bij een tour scheelt dat een paar trailers en ook roadies om de boel af te breken en weer op te bouwen."

Ware kunst

Je kunt er ook alle kanten mee uit, maar Whitehead maakt graag mooie dingen. Essentieel aan al die tientallen decors die Airworks inmiddels heeft gemaakt, is dat het ware kunst is. Tik je ertegenaan dan merk je dat het doek is met lucht erin, maar van een afstand -zelfs een kleine- lijkt het op een decor dat levensecht en natuurgetrouw is.

'Een springkussen? Dat doen we niet en ik heb er ook geen zin in'

Whitehead: "De kunst van wat wij maken is dat je niet ziet dat het een opblaasbaar object is. Natuurlijk kunnen wij ook een luchtkussen maken of een entreepoort voor een bedrijf, maar in die markt zitten we niet. Dat is een prijsvechtersmarkt. Ik kan niet eens het materiaal kopen voor de prijs waarvoor die springkussens worden verkocht. En ik heb er ook geen zin in. Ik wil mooie projecten maken, dat is waar wij goed in zijn."

Patroon

Airworks heeft inmiddels illustere klanten als Katy Perry, Iron Maiden en de Rolling Stones. "Natuurlijk is het leuk dat wij daarvoor mogen werken en het doet het bedrijf ook goed", beaamt Whitehead. Ook gaven inflatables van Airworks de Olympische Spelen en het EK voetbal een extra dimensie. 


Matthew Whitehead (links) informeert de wethouders Heijstee en De Lange. Officemanager Chantal Durlacher (rechts) luistert en praat mee.

Aan elkaar gestikt

Whitehead legt de werkwijze uit: "Wanneer door de artiest, band of een organisatie de beslissing is genomen wat het gaat worden, wordt alles uitgewerkt in een patroon dat bestaat uit vaak honderden verschillende onderdelen. Vervolgens wordt het patroon bij PPS in Weesp op doek geprint, daarna snijden we hier alles los en worden alle onderdelen op ons naaiatelier aan elkaar gestikt."

'Als iets op de grond ligt of plat rechtop staat, kun je beter een frame met doek nemen' "Of alles in lucht kan worden uitgevoerd? Nee. Iets dat plat is, kan niet. En hoeft ook eigenlijk niet. Als iets op de grond ligt of plat rechtop staat, kun je beter een frame met doek nemen. Wij werken met organische vormen en daarvoor geldt dat wel alles kan. Er is eigenlijk ook geen grens aan het formaat. Voor bijvoorbeeld dancefestival Sensation hebben we een decor gemaakt van 80 meter breed. Daarvoor heb je dan wel een inwendige structuur van pijpen nodig, maar dat is het enige."

Naaisetje

Voor het geval iemand denkt dat een kunstwerk luchtdicht moet zijn: dat is niet zo. Ventilatoren zorgen ervoor dat het kunstwerk overeind blijft. Worden de ventilatoren uitgezet, dan zakt de boel in elkaar. Makkelijker wordt het niet. En een gat is misschien lastig, maar bij elk object wordt een naaisetje met extra stof afgeleverd."Zit er een gat in, dan is dat namelijk heel eenvoudig met naald en draad herstellen", zegt Whitehead.

Next level

Bij alles wat Whitehead maakt, hoopt hij zichzelf te overtreffen. "Next level, daar gaat het om. We worden daarbij enorm geholpen door de ontwikkelingen in techniek. Led-verlichting, motoren, ventilatoren, machines die ervoor zorgen dat dingen kunnen bewegen, alles gaat zo enorm snel en biedt ons enorme kansen. Wat we nu kunnen maken, had vijf jaar geleden nooit gekund. Neem de led-lampen. Die worden steeds kleiner en ingenieuzer waardoor je nu heel eenvoudig objecten van binnenuit kunt verlichten. En tegenwoordig kun je dingen veel sneller oppompen. Het is echt waanzinnig hoe snel dat allemaal gaat."

Personeel

Creativiteit is wat Whitehead drijft, maar Airworks is ook gewoon een bedrijf, met alles wat daarbij komt kijken. Het vinden van personeel is bijvoorbeeld inmiddels een grotere uitdaging dan iets kunstzinnigs bedenken en uitwerken. 'Ik zou met meer mensen veel meer kunnen doen, maar de kwaliteit moet niet lijden onder groei'

"Ik zou met meer mensen veel meer kunnen doen en de vraag is er, maar de kwaliteit moet niet lijden onder groei. En ik zou meer ruimte kunnen gebruiken, vooral een grotere testruimte. Wat mijn ambitie is? Ik wil dat we geen nee hoeven te zeggen tegen leuke klussen omdat we niet voldoende medewerkers hebben."