Een groene omgeving maakt je niet alleen blij, maar houdt je ook gezond

LNP - Een groene omgeving heeft veel voordelen op klimaatadaptatie en biodiversiteit, maar ook voor de gezondheid en het welzijn van bewoners. Deze conclusie trekt Wageningen University & Research dat samen met het Nivel (een kennisorganisatie die onderzoek doet naar gezondheidszorg) onderzoek deed naar het nut van groene tuinen, terwijl het RIVM in kaart bracht wat de voordelen zijn van openbaar groen.

Veel gemeenten, meer in het bijzonder verstedelijkte gemeenten, worstelen met de invulling van de openbare ruimte. Aan de ene kant is er de roep om woningen waaraan gehoor moet worden gegeven, maar aan de andere kant is het ook niet de bedoeling dat alle groen verdwijnt, want daar worden bewoners dan weer niet gelukkig van. Volgens de website waarstaatjegemeente.nl hebben Nederlanders de beschikking over 46,8 procent openbaar groen. De Gemeente Amsterdam is goed voor 25,9 procent openbaar groen.

Natuurlijke elementen

Allereerst: wat is dat nou eigenlijk, openbaar groen? Het antwoord daarop komt van het RIVM. Openbaar groen bestaat uit ‘natuurlijke elementen of plekken die op verschillende schaalniveaus voorkomen, variërend van straatniveau - zoals bomen en groenstroken - tot stedelijk en regionaal niveau - bijvoorbeeld parken en natuurgebieden. Andere voorbeelden zijn natuurspeelplaatsen, plantsoenen, openbaar toegankelijke sportvelden, particuliere - en openbare tuinen, groene gevels en groene daken.’

Mensen herstellen door groen

Wie de conclusies van het RIVM over de voordelen van openbaar groen leest, snapt niet waarom veel gemeenten toch de neiging hebben om grasvelden, bomen en struiken op te offeren ten faveure van stenen. 

Groen kan gezondheidsschade verminderen

“Zo kan groen de gezondheidsschade verminderen van luchtverontreiniging, hitte en geluid. Mensen herstellen door groen. Enerzijds omdat groen stress vermindert en het concentratievermogen verbetert, anderzijds omdat groen in de omgeving beweging en sociale interactie kan stimuleren”, aldus het RIVM. 

En dan zijn we er nog niet, want het blijkt dat er ook een gunstig effect is van groen op de levensverwachting, hoe zwaar baby’s bij hun geboorte zijn en de werking van het immuunsysteem. “Groen lijkt te zorgen voor een verbeterde nachtrust. Concentratie, geheugen en leerprestaties verbeteren bij contact met groen, met name bij kinderen.”
Is er dan helemaal niets dat tegen groen pleit. Jawel, maar dat is peanuts vergeleken bij de waslijst voordelen. “Toch kunnen mensen ook last hebben van dieren en planten, zoals ratten, muggen, berenklauw of brandnetels.”

Particuliere tuinen

Dit betreft het openbaar groen, groen dus waar de gemeente de vinger in de pap heeft. Maar groen is ook groene particuliere tuinen. In steeds meer gemeenten worden inwoners aangemoedigd stenen uit tuinen te halen en daarvoor groen te planten (en in plaats van kunstgras gewoon groeiend gras te nemen). 

Concentratie, geheugen en leerprestaties beter door contact met groen

Hiervan zeggen Wageningen University & Research en het Nivel dat er niet genoeg groene tuinen kunnen zijn: “Meer groen in particuliere tuinen is niet alleen nodig voor klimaatadaptatie en biodiversiteit in steden, het lijkt ook grote invloed te hebben op de gezondheid en het welzijn van de bewoners. De sterkte van de relaties die we hebben gevonden, is opvallend”, zegt dr. Sjerp de Vries, projectleider bij Wageningen Environmental Research. 

Het onderzoeksteam heeft gekeken of er een verband is tussen de beschikking over een tuin bij het huis en de hoeveelheid groen in die tuin en hoe vaak klachten en aandoeningen voorkomen (zie voor de inhoud het kader ‘Met een groene tuin bij het huis ben je minder snel ziek’). Met een groene tuin bij het huis ben je minder snel ziek

In het onderzoek van Wageningen University & Research en het Nivel zijn 21 typen aandoeningen tegen het licht gehouden. Bij elf zijn er positieve noch negatieve gevolgen, maar negen ziekten komen minder voor bij mensen die over een tuin bij het huis beschikken.

Het verband is het sterkst bij darminfecties. Bij mensen met minstens 50 vierkante meter tuingroen komen darminfecties minstens 20 procent minder voor dan bij mensen zonder tuin. Op de tweede plaats komt beroerte/hersenbloeding: bij mensen met een groene tuin komt deze aandoening 15 procent minder voor dan bij degenen zonder tuin. Voor slechts één aandoening is een ongunstig verband met tuinbezit gevonden en dat betreft elleboog-, pols- en handklachten.

Rekening mee houden

Volgens Sjerp de Vries, die het onderzoek leidde, zijn de uitkomsten aanleiding om daarmee rekening te houden bij toekomstige woningbouwplannen. “Als er meer woningen worden gebouwd in de vorm van appartementen, waardoor straks meer mensen geen privégroen bij hun huis hebben, kan dat nadelig uitpakken voor de volksgezondheid.”