De opgewekte warmte gaat vooral naar Amsterdam en Almere, de provincie Noord-Holland besluit uiteindelijk over een vergunning, maar de centrale staat nu eenmaal in Diemen en dus moet de Diemense gemeenteraad beslissen over een stukje van de vergunning voor de bouw van een biomassacentrale bij de Nuoncentrale achter de Maxis. En hoewel een storm van protest binnen én buiten Diemen steeds verder aanwakkert, is het maar de vraag of Diemen wel de (wettelijke) middelen heeft om dit plan te keren.

De gemeenteraad van Diemen spreekt zich donderdag uit over een ontwerpbesluit voor een verklaring van geen bedenkingen tegen een omgevingsvergunning voor een biomassacentrale bij de Nuoncentrale. En dat is nogal wat. Niet alleen past de nieuwe toevoeging aan de elektriciteitscentrale niet in het bestemmingsplan, de vraag is hoe duurzaam biomassa nou eigenlijk is en ook hoe schadelijk de uitstoot van zo'n centrale is. Niet alleen voor de Diemenaren zelf, door de inklemming tussen de snelwegen toch al ten prooi aan relatief hoge concentraties fijnstof, maar ook voor mensen - en flora en fauna - die verder van de centrale af leven, waaronder Weesp.

Hoe duurzaam is biomassa?

Eigenlijk lijkt niemand echt vóór een biomassacentrale, behalve Nuon zelf dan. Met de biomassacentrale denkt het energiebedrijf grote delen van het jaar geen aardgas meer nodig te hebben voor de stadsverwarming voor Almere en Amsterdam. Goed idee, zou je zeggen, maar hoe duurzaam is biomassa-warmte eigenlijk?

Grote delen van het jaar geen aardgas meer nodig voor stadsverwarming

Jorrit Nuijens, de Diemense wethouder Duurzaamheid zegt daarover: "In de transitie naar helemaal schone energie wordt tijdelijk gebruik van biomassa door het Rijk bestempeld als duurzame tussenstap. Toch zijn er begrijpelijke zorgen in de gemeenteraad, bij milieuorganisaties en bij bewoners over bijvoorbeeld de uitstoot rond zo'n centrale, maar ook over de duurzaamheid van biomassa als brandstof. Die zorgen moeten serieus worden genomen "

De centrale van Nuon in Diemen is een gasgestookte warmtekrachtcentrale, die zowel elektriciteit als warmte voor stadsverwarming produceert. Nuon wil daarnaast in 2020 van start gaan met de biomassacentrale. In de biomassacentrale zullen houtpellets worden verbrand, afkomstig uit Noord-Amerika en de Baltische staten (Estland, Letland en Litouwen). De houtpellets worden per schip naar Nederland gebracht en vervolgens per vrachtwagen, ongeveer 50 per dag, naar de biomassacentrale in Diemen getransporteerd.

CO2

Een clubje professoren en milieu-organisaties, waaronder Duurzaam Dorp Diemen (DDD) trok vorig jaar oktober met een open brief aan de bel toen de plannen van Nuon bekend werden. "Deze biomassa-industrie heeft een verwoestend effect op het milieu, het klimaat en de wereldwijde bossen op de langere termijn", stellen zij. En ze roepen dan ook op: 'Stop de biomassacentrale van Nuon en Diemen. "Wat is er logisch aan het bouwen van een centrale die CO2 uitstoot, terwijl we juist minder CO2-uitstoot willen?", voegt Evert Kuiken van DDD daaraan toe. 

'Wat is er logisch aan het bouwen van een centrale die CO2 uitstoot, terwijl we juist minder CO2-uitstoot willen?'DDD betwist dat biomassa een duurzame energievorm is. "Voor de hoeveelheid houtpellets die de biomassacentrale in Diemen jaarlijks gaat verbranden, moeten bossen worden gekapt ter grootte van 18.000 voetbalvelden. Dat is 2,5 keer het aantal voetbalvelden in Nederland. Het duurt tientallen jaren tot een boom is volgroeid, terwijl het hout van die boom binnen enkele minuten wordt verbrand." DDD wijst er tevens op dat er binnen afzienbare tijd alternatieven voor biomassa komen. "Als Nuon de biomassacentrale bouwt, gaat het bedrijf voor twaalf jaar biomassa verbranden. Wij vrezen dat er dan weinig onderzoek meer gedaan wordt naar duurzame alternatieven voor biomassa."

Stikstof

Ook andere organisaties trekken aan de bel. Natuurmonumenten en Landschap Noord-Holland wijzen de Diemense gemeenteraad in een brief op de stikstof die bij de verbranding van biomassa wordt uitgestoten. "Deze stikstof zal neerdalen in een aanzienlijk aantal Natura 2000 gebieden tot op grote afstand zoals het Naardermeer, Vechtplassen, Ilperveld, Nieuwkoopse plassen, de Schoorlse Duinen, Meijendel en de Veluwe. Daarnaast zijn ook de overige natuurgebieden gelegen in de regio gevoelig voor extra depositie van stikstof. Dit betreft onder meer de 2.800 hectare heidegebieden en bossen van het Goois Natuurreservaat", schrijven de natuurorganisaties. 

Fijnstof

Andere organisaties, zoals het RIVM waarschuwen voor de toename van fijnstof in de lucht. Langdurige blootstelling aan fijnstof kan schadelijke gevolgen hebben voor de gezondheid en is vooral een risico voor mensen met longaandoeningen, kinderen en ouderen.

Petitie

Bezorgde inwoners van Diemen zijn een petitie gestart met het verzoek aan de Diemense gemeenteraad om de gevraagde verklaring van geen bedenkingen niet af te geven. Op het moment van schrijven hebben 2716 mensen die petitie ondertekend. Niet alleen inwoners van Diemen, maar ook bewoners van onder meer Amsterdam, Weesp, Muiden en Muiderberg.

Bezorgd

De Diemense gemeenteraad en ook het college van B en W zijn bezorgd over de plannen. Wethouder Nuijens slaapt er zelfs slecht van, blijkt uit een post van hem op Facebook. Toch vraagt het college aan de gemeenteraad om de verklaring van geen bedenkingen af te geven. "Het college van B en W en ik zitten niet te wachten op een biomassacentrale", schrijft Nuijens. "We doen er alles aan, ook al zijn de bevoegdheden van de gemeente uitermate beperkt. Ook de herkomst en luchtkwaliteit liggen wat ons betreft op tafel, ook als dat geheel of gedeeltelijk buiten de (ontwerp)verklaring van geen bedenkingen valt die de gemeente in het kader van de bestemmingsplanaanvraag waarschijnlijk formeel niet kan weigeren." Die verklaring is nodig voor de provincie om de omgevingsvergunning aan Nuon te kunnen verlenen.

'We doen er alles aan, ook al zijn de bevoegdheden van de gemeente uitermate beperkt'

De gemeenteraad mag zich wettelijk alleen uitspreken over de ruimtelijke ordening. Een gang naar de rechter door Nuon kan grote financiële consequenties voor de gemeente hebben, meldde Nuijens onlangs aan de gemeenteraad. Hij vertelde dat de provincie heeft besloten dat er voor de ontwerpverklaring van geen bedenkingen geen milieu-effectrapportage (MER) wordt uitgevoerd. Waarom, wordt nagevraagd. 

Convenant

Om toch tegemoet te komen aan, volgens wethouder Nuijens terechte, zorgen zet het college van Diemen in op convenantafspraken tussen Diemen en de provincie Noord-Holland, Nuon en bij voorkeur Amsterdam en Almere, de grootste afnemers van de energie van de biomassacentrale. In dit convenant moeten afspraken komen over onder andere de tijdelijkheid van de centrale, het garanderen van een duurzame herkomst van de te verstoken biomassa, het gebruik van de warmte en de gevolgen voor de luchtverontreiniging. Wethouder Nuijens: "Biomassa is volgens het Rijk bedoeld als tussenstap in de transitie naar echt schone energie. Nuon geeft aan alleen écht duurzame biomassa te verstoken."

Ook in Weesp zorgen

Ondertussen wordt buiten Diemen niet alleen in het provinciehuis over een biomassacentrale in Diemen nagedacht. Het college van B en W van Amsterdam vindt niet dat Nuon warmte moet opwekken door uit het buitenland geïmporteerde biomassa te verbranden, meldt AT5. Bij de inkoop van stroom geeft de gemeente Amsterdam al aan dat de biomassa uit Nederland moet komen. Het stadsbestuur van Amsterdam is het met de fractie van Groen Links in de hoofdstad eens dat dat ook voor de inkoop van warmte moet gelden. Ook GroenLinks Weesp is bezorgd over de plannen en de last die Weespers van de uitstoot van een biomassacentrale - 'hemelsbreed dichter bij de bebouwde kom van Weesp dan van Diemen' volgens de fractie- zullen ondervinden. Deze zorgen zijn naar het Weesper college van B en W gestuurd met de vraag ook of zij van plan is zich actief in de gesprekken met de partijen rond de centrale te mengen.

Zienswijzen en bijeenkomsten

Toch is nu eerst Diemen aan zet. De gemeenteraad beslist donderdag over het ontwerpbesluit voor de verklaring van geen bedenkingen. Daarna is er de mogelijkheid om zienswijzen tegen het besluit in te dienen. De gemeente Diemen zal binnenkort openbare discussiebijeenkomsten met experts en belanghebbenden organiseren.

'Als dit geen effect heeft, zullen wij stennis schoppen'

Evert Kuiken geeft aan dat indien de gemeenteraad akkoord gaat met de ontwerpverklaring van geen bedenkingen, DDD bezwaar zal aantekenen. "Wij zullen zeker zienswijzen indienen en mensen oproepen dit ook te doen. Als dit geen effect heeft, zullen wij stennis schoppen."

De petitie van de Diemense bewoners is te vinden op geenbiomassacentralediemen.petities.nl/.